Wie al bezig is met het plannen van een vakantie in 2016 moet rekening houden met negatieve reisadviezen voor een aantal bestemmingen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt samen met ambassades, inlichtingendiensten, lokale autoriteiten en andere partijen om een reisadvies vast te stellen. Deze worden vervolgens geplaatst op de website van de Rijksoverheid. Wanneer de situatie in een land positief of negatief verandert, past de Rijksoverheid dit aan.

Door: Myrthe de Graaf en Lenne Jansen

De veiligheid van een land kun je gemakkelijk op de website checken door middel van de kleurcodes die gegeven worden. Wanneer een land weinig of geen veiligheidsrisico’s heeft, kleurt het land of gebied groen. Geel betekent dat er veiligheidsrisico’s zijn die afwijken van wat je gewend bent in Nederland. Bij oranje spreken we van een ‘negatief reisadvies’: oranje wil zeggen dat je alleen naar dit gebied moet reizen als dat echt noodzakelijk is. Wanneer een land of gebied rood kleurt, betekent dit simpelweg dat je hier beter niet naartoe kunt reizen. Zo zijn de adviezen voor Turkije, Egypte, Oekraïne, Afrika, Tunesië en Somalië het afgelopen jaar negatief gewijzigd.

Turkije
Het ministerie van Buitenlandse Zaken raad af om naar het grensgebied met Syrië en Irak te reizen. Sinds juli 2015 vallen er bijna dagelijks doden en gewonden tijdens de gevechten tussen de terroristische organisatie PKK (Koerdische Arbeiderspartij) en de Turkse autoriteiten. Deze aanslagen van de PKK zijn vooral gericht op de Turkse strijdkrachten en ordediensten. Daarom wordt geadviseerd om in het hele land voorzichtig te zijn, in het bijzonder bij metrostations, bushaltes, politiebureaus, partijkantoren en politieke bijeenkomsten, omdat deze plaatsen doelwitten kunnen zijn van terroristische aanslagen.

reisadvies_turkije_11-9-2015_620
Bron: Rijksoverheid Reisadviezen

Egypte
In heel het land is er een verhoogd risico op terroristische aanslagen. Daarom wordt aangeraden om alleen naar Egyptische luchthavens te vliegen, wanneer de reisorganisatie extra maatregelen neemt. Deze maatregelen dienen vooral voor de bagage van de passagiers. Ook wordt vliegen naar badplaats Sharm-el-Sheikh nog steeds afgeraden door onvoldoende beveiliging op het vliegveld.

Oekraïne
De autoriteiten van Oekraïne hebben extra maatregelen genomen om de veiligheid in het land te vergroten, maar vooralsnog waarschuwt het ministerie van Buitenlandse zaken voor ongeregeldheden en demonstraties die tot geweld kunnen leiden. Vooral de provincies Donetsk en Loegansk worden sterk afgeraden, wegens gevechten tussen het leger en de pro-Russische separatisten.

reisadvies_oekraine_23-1-2015_620
Bron: Rijksoverheid Reisadviezen

Afrika
Nederland neemt deel aan de internationale coalitie die strijdt tegen de terroristische groepering IS. Hierdoor lopen Nederlanders in het buitenland een verhoogd risico slachtoffer te worden van geweld en aanslagen. Met name aan de oostkust van Afrika is er een verhoogd risico op terroristische aanslagen.

Ook voor Burundi en Tanzania gelden extra veiligheidsrisico’s. Op 25 augustus jl. is er een nieuwe regering aangetreden. De oppositie is het niet eens met de gekozen regeringsleider en daardoor is sindsdien de veiligheidssituatie verder verslechterd. Er is kans op politiek en crimineel geweld in Burundi en aan de grens met Tanzania.

Tunesië
In heel Tunesië is er een verhoogd risico op terroristische aanslagen. Reizen naar de grensgebieden met Libië, Algerije en de gebieden in de woestijn ten zuiden van Tataouine wordt sterk afgeraden. Met name in het Chaambi-gebergte zijn er regelmatig conflicten tussen Tunesische veiligheidstroepen en gewapende groepen. Dit gebergte ligt in het noordwesten van Tunesië vlakbij de Algerijnse grens.

reisadvies_tunesie_1-7-2015_620
Bron: Rijksoverheid Reisadviezen

Somalië
Het reizen naar Somalië en de gebieden ‘Somaliland’ en ‘Puntland’ wordt sterk afgeraden. In geheel Somalië zijn terroristische organisaties actief. Vooral in het gebied van Centraal- en Zuid-Somalië. In Puntland zorgen verschillende milities en piratenbendes voor onrust. Buitenlanders zijn hier vaak het doelwit van ontvoeringen of ander geweld. Ook Somaliland blijft een aandachtsgebied voor terroristen. Daarnaast is er sprake van zware criminaliteit in Somalië. In het land is een levendige handel in wapens, goederen en mensen. Dit komt vooral omdat er vanuit de regering geen toezicht is.

Eigen verantwoordelijkheid
Maar hoe serieus moet je zo’n reisadvies nemen? Een reisadvies wordt niet gemaakt om toeristen te treiteren of om bestemmingen hun inkomen af te pakken, zegt reisjournalist Sabine de Witte. “Het reisadvies wordt vastgesteld aan de hand van verschillende factoren en communicatie tussen de Nederlandse overheid en ambassades in het buitenland om zo voor iedere toerist de veiligheid, voor zover mogelijk, vast te stellen.” Besluit je alsnog om naar een risicovolle bestemming te reizen, dan is het jouw eigen verantwoordelijkheid, aldus De Witte.

Eerlijke communicatie
Volgens Ira Helsloot, van de Radboud Universiteit Nijmegen, zouden luchtvaartmaatschappijen meer moeten waarschuwen voor ‘risicovolle vakantiebestemmingen’. “Stel je vliegt naar India, dan moet je van te voren ook gewaarschuwd zijn dat je daar malaria kan krijgen. Dat is het zelfde met de veiligheid, je moet vooraf gewaarschuwd zijn dat een land veiligheidsrisico’s met zich meebrengt.” Volgens Helsloot moeten luchtvaartmaatschappijen dus eerlijk zijn tegenover hun passagiers als ze naar risicovolle landen vliegen. “Geef mensen een foldertje bij het boeken van hun reis, dan weten ze waar ze aan toe zijn”, vindt Helsloot. “De luchtvaartmaatschappij kan achteraf nooit aansprakelijk gesteld worden voor dingen die gebeuren in een risicovol land, omdat de beslissing altijd bij een passagier zelf ligt om naar een risicoland te gaan, maar eerlijke communicatie lijkt me niet meer dan vanzelfsprekend.”

“Onze taak is om mensen veilig te vervoeren”
‘Een Vandaag’ zond op 7 november jl. een uitzending uit over reisadviezen naar aanleiding van de crash in Egypte op 31 oktober 2015. Corendon-baas Atilay Uslu was in de studio. Uslu is het niet eens met Helsloot en verwijst naar het Ministerie van Buitenlandse Zaken. “Op de website van Rijksoverheid kan iedereen precies vinden waar je wel en beter niet heen kunt reizen. Wij hebben zelf geen verstand van de veiligheidssituatie in een land, daar geeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken uitleg over. Onze taak is om mensen veilig te vervoeren.”

Dus, wel of niet gaan?
De overweging om wel of niet te reizen naar een gebied met een negatief reisadvies maakt een reiziger zelf. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken en vliegtuigmaatschappijen zijn niet verantwoordelijk voor de keuze van de reiziger. Wel zijn zij verantwoordelijk voor het goed informeren van de reizigers over de situatie in een land. Checkt u daarom altijd de reisadviezen van een vakantieland op de website van de Rijksoverheid.