Trump, misschien wel een van de meest besproken kandidaten van een presidentsverkiezing. De Amerikaanse, maar ook de Europese media smullen van weer een opvallende uitspraak van de vastgoedmagnaat. Vaak worden zijn uitspraken in een negatieve context beschreven, wat voor veel Europeanen toch de vraag opwekt: Wat maakt hem dan zo succesvol? Of, Waarom zijn er nog mensen die op hem willen stemmen? Die vragen kwamen in ieder geval wel bij ons naar boven, vandaar ook de keuze van ons onderzoeksonderwerp.

Om het leven van Trump wat duidelijker te maken hebben we bij de eerste deelvraag, Wat deed Trump voordat hij meedeed aan de presidentsverkiezingen?, een tijdlijn toegevoegd die ook ingaat op het privéleven van de vastgoedmagnaat.
Wat we niet over kunnen slaan bij een onderzoek over een Amerikaanse presidentskandidaat is zijn strategie en bij Trump dan vooral: hoeveel invloed heeft zijn geld op zijn politieke succes? Zijn geld is een veel terugkomend onderwerp in zijn speeches. Wij spraken daarom met Sweder van Wijnbergen, een oud politicus en econoom die jarenlang bij de Wereldbank heeft gewerkt.Donald_Trump_by_Gage_Skidmore_4

Trump is vaak terug te zien in de krantenkoppen en in het journaal, dit dankzij zijn racistische en opvallende uitspraken. Dit deed ons denken aan de uitspraken van Geert Wilders. Wij vroegen de mening hierover van Tomas Pollard, Amerikaanse politicoloog die lessen verzorgd op de Hogeschool van Utrecht. Ook Ted van Hooff, een net afgestudeerde Amerikanoloog, had een duidelijke mening over Trump en de overeenkomsten tussen Trump en Wilders.

Het viel ons op dat er vooral negatief wordt geschreven over het feit dat Trump president kan worden. Wij vroegen ons dan ook af: Wat zijn de gevolgen als Trump president wordt? We wilden dit zo breed mogelijk maken, zo  ook de gevolgen voor Europa en Nederland en dit dan vooral richten op handel en economie.

En dan niet te vergeten, de kiezers, de Republikeinen, maar ook de Democraten. Hoe denken zij over Trump en hoe zien zij successen in de beloftes van Trump? Hiervoor spraken wij met Renee C. Nielsen, de voorzitter van de Republicans Abroad, Tomas Pollard, Ted van Hooff en Jennifer Lueck. Lueck is twee jaar geleden vanuit Amerika naar Nederland verhuisd en geeft les in American Government op de Hogeschool van Utrecht. Omdat wij ook graag een Amerikaanse aan het woord wilden laten over dit onderwerp, spraken we met de nicht van Sanne, Annemarie Jameson. Ze gaf aan heel erg te twijfelen aan Trump door zijn uitspraken en media-aandacht, maar  uiteindelijk toch op hem zou stemmen. Haar mening is dus afwijkend en ook opvallend, ten opzichte van de andere bronnen.

Natuurlijk sluiten we af met de belangrijkste vraag van het onderzoek: Wat is het succes van Trump? Hoe hij ondanks zijn opvallende uitspraken toch veel stemmers weet te trekken.


Zijn leven voor de presidentsverkiezingen
Wat deed Trump voor hij zich uiteindelijk kandidaat stelde voor de Republikeinen?

Donald Trump, de man die op 14 juni 1946, ter wereld kwam in Queens, New York. Hij staat bekend als zakenman, televisiepersoonlijkheid en sinds ongeveer een jaar is hij presidentskandidaat voor de Amerikaanse Republikeinen.  Trump gaf al meerdere malen aan dat hij interesse had in het presidentschap, maar stelde zich in 2015 uiteindelijk kandidaat voor de Republikeinen.


Schooltijd

Trump werd op zijn dertiende door zijn ouders naar New York Military Academy (NYMA) gestuurd, waar hij tot zijn achttiende studeerde. Hij werkte zich daar al snel omhoog als captain, dit hield in dat hij gezag had over zijn medeleerlingen. Trump had de reputatie streng te zijn voor zijn klasgenoten en dan vooral de klasgenoten uit de lagere rank van de bevolking. Zij waren een graag gezien slachtoffer van Trump. De houding van Trump viel op bij de schoolleiding en deze boden hem een baan aan in het administratiegebouw. Deze baan had net zo veel verantwoordelijkheden als zijn eerdere baan als captain. Het enige verschil was dat hij geen commando’s meer uit hoefde te delen aan zijn medeleerlingen.

Als achttienjarige startte hij zijn universitaire opleiding aan ‘the Wharton School of Finance’ in Pennsylvania. Hij studeerde vier jaar later af als econoom. Tijdens zijn opleiding werkte hij al parttime bij het bedrijf van zijn vader. Dit bedrijf verhuurde huizen in Brooklyn, Queens, en richtte zich vooral op de middenklasse van de bevolking.

Trump haalt zijn tijd op de Military Academy vaak terug in zijn presidentiële speeches. Hij ging na de Academy meteen door naar ‘the Wharton School of Finance’, waardoor hij nooit in het leger heeft gediend. Trump heeft vaker aangegeven zich hierdoor schuldig te voelen. Zo heeft hij verschillende keuzes gemaakt  dankzij dat schuldgevoel. Zo doneerde hij 1 miljoen dollar voor ‘the Vietnam Memorial’ in New York. Hij zegt hierover het volgende tijdens een vragenrondje in New Hampshire: “Ik heb een hoop dingen gedaan, ik bouwde ‘the Vietnam Memorial’ in New York, het is mijn manier om het goed te maken. (…) Als ik over straat loop, komen er vaak militairen naar me toe die me bedanken voor het neerzetten van dit memorial.” 


Carrière

Trump begon zijn carrière als zakenman bij het bedrijf van zijn vader, het verhuren van huizen aan de middenklasse in Brooklyn, Queens. In het eerste jaar kreeg Trump het voor elkaar om alle huizen te verhuren. Na een aantal jaar, in 1971, koopt Trump zijn eerste appartement in Manhattan, New York. Hij raakt hier betrokken bij verschillende bouwprojecten en sluit in hetzelfde jaar zijn eerste miljoenendeal met een vastgoedbedrijf in Ohio. De jaren die hierop volgden, investeerde Trump in meerdere projecten, waar hij weer veel geld aan verdiende.
Trump schreef in 1987 het boek, The Art of the Deal, een biografie over zijn eigen leven. Hij gaat in speeches vaak in op momenten uit zijn jeugd, beschreven in het boek. Eén van die momenten is het werken met zijn vader, en dan met name het zien van zijn vader die zijn concurrenten inmaakt.

Faillissement

Zijn eerste faillissement kwam in 1991,tijdens de bouw van de Trump Taj Mahal. Hij kreeg hierna nog drie keer een faillissement, maar vanwege ‘Chapter 11 bankruptcy’ is het in Amerika toegestaan dat een bedrijf mag blijven doorgaan terwijl ze de schuld proberen te verminderen. Wel moet het bedrijf een ‘repayment plan’ opstellen en een bepaald budget vaststellen dat ze hiervoor nodig hebben. De werknemers blijven loon houden en het bedrijf blijft geld verdienen. Hij verloor de helft van de eigendom belangen, verkocht zijn jacht en privévliegtuig, maar kwam zo wel uit de schulden.

In 1992, 2004 en 2009 werd het bedrijf van Trump opnieuw failliet verklaard. Trump zelf trekt zich hier weinig van aan. Zo zegt hij in 2011 het volgende tegen Newsweek: “Ik speel inderdaad met de wetten omtrent faillissementen. Ze komen goed uit voor mij. Ik krijg kansen genoeg en zie ze als een manier om mijn uiteindelijke schuld te ontlopen.” 


Deelname presidentsverkiezingen

Zijn deelname komt niet geheel als verassing, aangezien hij in 1987, 1999, 2004, 2008 en in 2011 al verschillende keren liet doorschemeren wel interesse te hebben in het presidentschap. Bij zijn bekendmaking in 2015 bleek dat hij definitief mee wilde doen met de verkiezingen. Hij eindigde met de volgende woorden: 

Sadly the American dream is dead, but if I get elected president I will bring it back bigger and better and stronger than ever before.Trump
Ook noemt hij zichzelf the greatest job president that god had ever created. 

Zijn laatste statement duidt duidelijk zijn belangen aan, de werkloze Amerikanen helpen om zo zijn schuldgevoel te verminderen. Hij wil iets terug doen voor de Amerikanen en probeert zo veel mogelijk banen te creëren. Critici twijfelen echter of dit Trump dit echt zal gaan lukken.

Als toevoeging op deze vraag een tijdlijn welke voornamelijk inzoomt op het privéleven van Trump voor zijn presidentschap.

De Trump-strategie, werkt het?

Wat is Trump zijn strategie en speelt zijn rijkdom hier in mee?
In hoeverre lijkt Trump zijn strategie op die van Geert Wilders?

 

Donald Trump trekt op dit moment erg veel aandacht. Hij is constant in het nieuws, zowel in Amerika als in andere landen.  Maar hoe komt Donald Trump aan al deze bekendheid en hoe speelt hij het spelletje dat hij speelt?

Trump maakt maar al te graag gebruik van alle media-aandacht die hij krijgt, zowel positief als negatief. Zo heeft Trump racistische opmerkingen gemaakt richting Mexicanen, hij noemde hen verkrachters.  Ook richting journalisten is Trump vaak heel erg onaardig, zo noemde hij ze de meest verschrikkelijke mensen ooit in het programma “60 Minutes” op CBS. Wilders is in het echt ook een hele vriendelijke man, maar zodra er een journalist bij komt, is hij een ander mens. Trump zet zichzelf vaak in een negatief daglicht, maar dit doet hij dus bewust.

Donald Trump probeerde in het begin van de verkiezingsstrijd vooral een klein deel van zijn stemmers te vertegenwoordigen, zo creëert hij een groep mensen die achter hem staat.  Trump zegt dingen die hij denkt en dat maakt hem menselijk, mensen kunnen zich zo aan hem meten. Hij windt nergens doekjes om. Ook lijkt hij weinig te geven om wat andere mensen over hem denken. Trump weet heel duidelijk tegen wie hij het heeft, daar speelt hij op in. “Sometimes the best investments are the ones you don’t make”, zoals Trump zelf zegt.

Er staan veel dingen over Trump op het internet, de meeste mensen lijken te walgen van Trump, toch krijgt hij aardig veel stemmen. Zo is Trump op dit moment de frontrunner van de republikeinen. In het begin van zijn strategie deed hij zich vooral dom voor.  Mensen hebben hem onderschat, zo ook zijn tegenstanders. Hierdoor lieten zij steekjes vallen en daar speelde Donald slim op in.
Vergelijking met Wilders

Trump en Wilders hebben vele gelijkenissen in hun strategie: opvallende uitspraken, redelijk racistisch van toon en veel voorkomend in de media. Maar de gelijkenis tussen de twee politici gaat verder. Ted van Hooff, afgestudeerd in Amerikanologie, zegt hierover het volgende:

Er wordt een angstcultuur gecreëerd in Amerika en Nederland. De inwoners worden opgezet tegenover de zondebokken, in beide gevallen de immigranten. Mensen gaan uiteindelijk geloven dat alles echt is wat door deze politici gezegd wordt.
Dit is onderdeel wat in de strategie van Wilders en Trump terugkomt. Angst zaaien en daarop inspelen als de ‘redder in nood’ die de problemen oplost. Zo belooft Trump dat hij banen zal creëren voor de werkloze Amerikaan en Wilders die zegt dat alle problemen in Nederland opgelost zijn zo gauw de immigranten het land uit zijn.

Toch moet er op de situaties van beide politici worden gelet, volgens Tomas Pollard. Een ex-Amerikaan, die nu American Politics geeft op de Hogeschool van Utrecht. “Geert Wilders werkt in een compleet andere context, in een land waar de meeste mensen nog vertrouwen hebben in de overheid. Het vertrouwen dat de overheid hun problemen wel kan oplossen. Trump heeft geen politieke ervaring, maar heeft het voordeel dat hij op een bepaalde manier tegen de overheid strijdt. Daar houden de Amerikanen van.”

 

Rijkdom

Dan is er nog een grote factor die meespeelt in de strategie van Donald Trump; zijn rijkdom. “I mean part of the beauty is that i’m very rich”, zegt Trump zelf in zijn speech. Donald Trump bezit ongeveer 4,5 miljard, dit is een aardig vermogen en nooit eerder deed er zo een rijk persoon mee aan de presidentsverkiezing van Amerika. “In het begin gebruikte Trump zijn rijkdom op een aparte manier, het werkte zelfs een beetje tegen hem. Mensen vonden hem arrogant, omdat hij heel erg overdreef hoe rijk hij was. Toch vinden mensen het ook mooi. Hij heeft het toch helemaal zelf opgebouwd.4  Trump moet ongeveer 800,000 euro investeren in zijn verkiezingscampagne, dit is natuurlijk niks voor hem,” aldus hoogleraar economie Wijnbergen.

Ik stelde Gijs Schumacher, leraar politicologie aan de universiteit van Amsterdam, de vraag welke rol het vermogen van Donald Trump speelde bij de verkiezingen. “Het scheelt natuurlijk ook heel veel tijd, want je hoeft geen donoren te werven en het geeft je veel meer vrijheid. Verder heeft hij eigenlijk nog niet eens zoveel uitgegeven. Dankzij zijn potsierlijke uitspraken krijgt hij toch al alle media aandacht. Weinig reden dus om miljoenen neer te leggen voor reclamespotjes.”

https://youtu.be/bH-qQwNk96k

President Trump, en nu?
Wat zijn de gevolgen voor Amerika en Europa op het gebied van Handel en Economie, mocht Trump president worden?

Donald Trump is op dit moment frontrunner van de Republikeinen en kan dus niet meer worden weggezet als kansloos in de presidentsverkiezingen. Maar wat als Trump echt president wordt? Wat betekent dit voor Amerika en nog dichterbij wat betekent dit voor Europa en Nederland?

Realistisch?

“Geen idee. Wat Trump wil gaan doen is eigenlijk een mysterie, op een paar dingen na, bijvoorbeeld de muur bouwen op de grens met Mexico, een anti-immigratiemuur, die ervoor moet zorgen dat dit soort mensen wegblijven uit Amerika. De vraag is ook of hij daadwerkelijk gedaan krijgt wat hij zou willen gaan doen. Het Congres en het Hooggerechtshof bepalen natuurlijk ook gedeeltelijk het beleid,” zegt leraar politicologie Gijs Schumacher van de Universiteit van Amsterdam. En daarmee wordt meteen de spijker op de kop geslagen. Is het allemaal wel realistisch wat Trump roept? Ook Renee C. Nielsen, voorzitter van de Nederlandse afdeling van Republicans Abroad, denkt er zo over: “Het is simpel: He has to work with the world and the world has to work with him. Alles moet goedgekeurd worden door meerdere partijen, Trump kan nooit een idee er alleen doorheen duwen.”

De muur

25844929782_ced3f6cd84_o
Het idee voor een muur op de grens met Mexico zorgt voor veel ophef, Amerikanen zijn boos en zijn hier fel op tegen. Toch is Trump niet de eerste die over deze muur begint en is het wel zo’n raar idee?  Volgens Nielsen valt dit allemaal wel mee: “Mensen doen super negatief en boos over de muur. A country is not a country without clear borders zegt Trump. Daarmee speelt hij in op het terrorisme dat nu vooral belangrijk is en een grote rol speelt. Het is dus belangrijk dat er goed beveiligd wordt. In de tijd van George Bush werd al gepraat over een muur bouwen. Het is nooit doorgezet, maar toen ontstond er helemaal niet zoveel ophef over.”

“Let’s make America great again!”
Wanneer Trump president zou worden wilt hij Amerika weer groot maken. Hier hoort ook bij dat Amerika weer de baas moet worden over de gehele handel in de wereld. Op dit moment vindt Trump dat China daarbij in de weg staat en hij ziet dit graag veranderen. Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie, denkt niet dat dit gaat lukken: “De Chinese economie is al te ver om neer te halen, Trump denkt te ambitieus.” Een handelsoorlog met China zou zorgen voor een totale verandering in de wereldeconomie, zo ook voor Nederland. Daarbij is Donald Trump tegen de vrije handel, iets wat juist voor Nederland heel positief is op dit moment.

Dus?
Wanneer Trump president is zullen de grote veranderingen vooral gelden voor de inwoners van Amerika. Daarnaast worden immigranten zoals bijvoorbeeld de Mexicanen beïnvloed door het eventuele presidentschap van Trump, kijk naar de muur en zijn racistische opmerkingen. Trump belooft heel veel en roept heel veel, maar onze bronnen denken dat de gevolgen meevallen. Dit komt vooral omdat Trump als president goedkeuring nodig heeft van het Congres en het Hooggerechtshof. Daarbij blijft het verder een groot mysterie wat Trump precies van plan is; hij benoemt, naast de muur en het handelsverdrag met China, weinig concrete ideeën. Ook Tomas Pollard, Amerikaanse politicoloog, zegt dat er weinig te voorspellen is over de gevolgen van Trump als president: “Onthoud dat we niet veel weten over wat Trump zou doen als President, hij heeft de campagne-inhoud totaal geleegd.”

De reputatie van Trump onder de Republikeinen en Democraten
Hoe kijken de Republikeinen en Democraten tegen Trump aan? Waar zitten de verschillen in?

Trump wordt vaak negatief in de media naar voren gebracht. Hoe wordt dit opgevat door de Republikeinen, Democraten en de ‘gewone’ Amerikaan?
Renee C. Nielsen van de Republicans Abroad is in ieder geval klaar met de negatieve berichtgeving omtrent Trump: “Europeaanse media zijn altijd al negatief geweest over onze Republikeinse standpunten. Ze snappen ons Amerikaans denkperspectief niet.”

Ted van Hooff, Amerikanoloog, verklaart het Amerikaans denkperspectief als volgt: “Het is nu eenmaal zo dat in Amerika alles groter wordt gemaakt, je mag vertellen waar je voor werkt, je mag vertellen hoeveel je verdient, het is een succescultuur. Wij Europeanen zijn daarentegen veel bescheidener.”

Republicans Abroad

Renee C. Nielsen is voorzitter van de Republicans Abroad. Een organisatie die de Republikeinse standpunten aan mensen wil vertellen en uitleggen. Ze hebben verschillende vestigingen verspreid over de wereld. Om met name de Amerikaanse immigranten bij te leren over de Republikeinse standpunten. Nielsen: “Deze ex-Amerikanen mogen nog meestemmen in de Amerikaanse verkiezingen, dan is het belangrijk dat ze weten wat de Republikeinen willen doen of veranderen in Amerika.” Maar niet alleen de Amerikanen wil Nielsen de Republikeinse standpunten bijbrengen, ook wil ze het denkperspectief dat Europeanen over de Republikeinen hebben, bijschaven. Nielsen:

De Europeanen snappen niet hoe wij denken over de Amerikaanse economie, Trump zijn standpunten en terrorisme. Wij als Republikeinen vinden het idee van Trump om een muur rondom Amerika te zetten heel goed, het geeft een veiliger gevoel.

Democraten

De Democraten die we voor dit onderzoek spraken hebben een duidelijke mening over Trump. De woorden angst creëren, rare uitspraken, racistisch en slimme zakenman zijn meerdere malen teruggekomen in reacties. Maar deze combinatie  van woorden zijn volgens Jennifer Lueck, sinds twee jaar woonachtig in Nederland en docent American Government op de Hogeschool van Utrecht, het succes van Trump: “Ik denk dat het succes van Trump is dat hij de angst van mensen aanspreekt. Sommige Amerikanen omarmen zijn rebelsheid, de manier hoe hij tegen de politiek ingaat.” Tomas Pollard, docent American Politics, beaamt de slimheid van Trump: “Hoewel hij een racistische vrouwenhater is, doet hij toch een aantal opmerkingen die geen onzin zijn. Zo zei hij ooit: “The Superrich are running and ruining the country.” Er zijn genoeg bewijzen om deze quote van hem te ondersteunen.”

Independent

Wat nu als je je niet kan vinden in één van de kandidaten in de verkiezing? Annemarie Jameson, woonachtig in Texas, weet nog niet op wie ze moet stemmen dit jaar, als ze al gaat stemmen. “Ik zou niet op iemand stemmen omdat hij of zij toevallig bij mijn favoriete partij hoort. Ik moet geloven in de persoon.” Ze geeft aan dat ze merkt in haar omgeving dat meerdere mensen haar mening delen.

Ik denk dat mensen uiteindelijk stemmen op wie zij geloven dat de ‘better evil’ van beide partijen is.

Mocht het zo ver komen dat Trump overblijft tegenover de Democratische Hillary Clinton zou Jameson voor Trump kiezen: “Ik geloof dat Trump het meest met de Amerikaanse burger overeenkomt, omdat hij geen politicus is en hij echt zichzelf is. Ik houd er wel van hoe ongecensureerd hij is.” Ze geeft wel aan het moeilijk te vinden om toe te geven dat Trump een betere optie is, mede door zijn reputatie in de media.

Conclusie

Hoewel de kiezers van Trump vaak worden beschreven als mensen die niks van de politiek snappen en Trump zien als hun verlosser van de huidige Amerikaanse politiek, denkt van Hooff dat de Republikeinen barstjes beginnen te zien in de beloftes die Trump zijn kiezers geeft: “Ik denk dat de Republikeinen zich kunnen vinden in de uitlatingen van Trump, maar dat ze zich tegelijkertijd beseffen dat zijn doelstellingen onrealistisch zijn en zijn uitlatingen te extreem.”

Mocht Trump uiteindelijk de verkiezingen winnen, denkt Nielsen dat het allemaal wel meevalt met de ophef die wordt gemaakt over de gevolgen, “Ik denk niet dat Trump iets heel raars gaat doen. Hij moet werken met drie andere governmental branches, die zijn plannen moeten goedkeuren.”

De Republicans Abroad hebben alle vertrouwen in Donald Trump en denken dat hij goede dingen kan doen voor Amerika. De Democraten zien goede dingen in Trump, maar vinden hem vooral een lachertje en verschillende Amerikaanse burgers raken in de war van Trump zijn aparte uitspraken.

Het succes van Trump
Wat is het succes achter Donald Trump?

Met het feit dat Donald Trump frontrunner van de Republikeinen is, kunnen we in ieder geval stellen dat hij in zekere zin succesvol is. Maar wat maakt deze opvallende man dan zo succesvol en blijft zijn succes bestaan of valt Trump alsnog door de mand?

Het succes van Trump zit deels in zijn doelgroep. Trump weet als geen ander tegen wie hij spreekt en wat deze mensen willen horen. Trump ontfermt zich over de benadeelde Amerikaan, de Amerikanen die het wat minder breed hebben. Trump neemt het voor hen op en komt met oplossingen. Hij creëert hierdoor hoop onder de Amerikanen, maar creëert tegelijkertijd een angstcultuur. Trump zet de benadeelde Amerikaan op tegen de immigranten en Mexicanen. Deze zouden volgens Trump voor de problemen zorgen. Hij krijgt hiermee een hoop stemmers achter zich doordat de meeste stemmers van Trump niet veel verstand hebben van de politiek.

Trump speelt vooral in op gevoelens en belooft een hoop dingen die hij waarschijnlijk niet waar kan maken. Het overgrote deel van onze bronnen lijkt door te hebben dat Trump vooral veel leugens vertelt. Trump is ook al voorbereid op het feit dat iemand anders president zou worden, wanneer deze zou falen kan hij nog altijd zeggen ‘I told you so’. Trump zet zich zo in een sterke positie, omdat hij altijd stemmers aan zijn kant houdt.

Wat ons vooral opviel is dat de gemiddelde Amerikaan zich niet zo druk maakt of Trump nu wel of geen president wordt. Er is genoeg controle vanuit het Amerikaanse rechtssysteem, mocht hij uiteindelijk president worden. Door de negatieve berichtgeving over Trump wordt vooral gedacht dat hij geen goede opvattingen heeft of geheid is te mislukken, maar in werkelijkheid denken veel mensen toch redelijk positief over de politicus. Trump wordt vaak onderschat, mede dankzij zijn aparte uitspraken, maar deze uitspraken blijken vaak doordachter dan de meeste Amerikanen op het eerste oog denken.

Wat nog meer opviel was het feit dat mensen buiten hun huidige partij gaan stemmen. Normaal gezien stemden Republikeinen op de frontrunner van de Republikeinen en Democraten op de frontrunner van de Democraten, maar dit jaar zijn er veel verschuivingen qua politieke voorkeuren.

Het succes van Trump is dat hij voor veel ophef en verschuivingen in politieke voorkeuren zorgt. Niet alleen hij, maar ook zijn tegenstanders staan in negatief daglicht. Ze worden beter in de gaten gehouden en over elke kandidaat is wel iets negatiefs te vinden. Mensen kiezen dus voor de beste kandidaat uit de ‘slechtste’.

Bronnenlijst:

Gesproken bronnen:

  • Renee C. Nielsen, Voorzitter van de Republicans Abroad.
  • Ted van Hooff, Amerikanoloog.
  • Tomas Pollard, Amerikaanse politicoloog.
  • Gijs Schumacher, leraar politicologie.
  • AnneMarie Jameson, Texaan.
  • Sweder van Wijbergen, Econoom, ex-PvdA’er.
  • Jennifer Lueck, Docent American politics.

Geschreven bronnen