volwassen
Onderzoek

Wanneer voelen we ons volwassen?

Jun 06, 2018 Noortje de Vries

Een onderzoek door Elise van Rossum, Silke Bertens en Noortje de Vries

Vanuit de klassieke oudheid geloofden ze dat het leven uit verschillende fasen bestaat. Bij elke fase hoort specifiek gedrag. Dit is zowel aangeboren (nature) als aangeleerd (nurture) en hangt af van je cultuur. Daarnaast heb je nog de biologische klok die laat weten dat je lichaam klaar is voor een nieuwe fase en het wetboek die met meerderjarigheid boven ons hoofd hangt. Verschillende factoren bepalen wanneer we ons volwassen moeten voelen, maar wanneer voelen we het daadwerkelijk?

Als we De Dikke van Dale vragen wat ‘volwassen’ betekent, dan geeft het ‘niet meer groeien = volgroeid’ als antwoord. Dit is de meest letterlijke uitleg van het woord volgens Els Stronks, hoogleraar op de Universiteit van Utrecht. “Dit gaat over het lichamelijke volwassenheid, het moment dat je lichaam klaar is om kinderen te krijgen. Emotionele en intellectuele groei wordt in deze definitie niet meegerekend en
de ontwikkel je door levenservaring op te doen.”

Veel veranderd door de jaren heen

Verschillende onderzoeken naar volwassenheid maken gebruik van vijf vaste mijlpalen; het behalen van je diploma, status van je werk, op jezelf wonen, relatiestatus en het krijgen van kinderen en onderhouden. “Mijlpalen zijn van alle tijden,”
vertelt Stronks. “Vroeger was je jeugd over als je trouwde, nam je kinderen pas als je een baan had, en was het behalen van een gilde of het afronden van school ook een reden om iemand volwassen te noemen. Maar de afgelopen eeuw is er wel het een en ander veranderd qua verantwoordelijkheid, opvattingen en opvoeding”.

Sociaal experiment

De onderzoeksredactie is zelf tussen de mensen gedoken om te kijken wat jongeren en ouderen vinden van de term ‘volwassen’. Er zit namelijk wel een verschil tussen wat ouderen (50+) en jongeren (15-25) vinden van het volwassen zijn. Dat is ook te zien in de infographic hierboven. Ouderen voelen zich meer volwassen wanneer ze kunnen budgetteren en als ze kunnen samenwerken, terwijl jongeren zich vooral volwassen voelen wanneer ze op zichzelf wonen en als ze mogen gaan stemmen.

Vragen als ‘Ik vind een 16-jarige die zich verkiesbaar stelt volwassen’, ‘Ik voel mij volwassen wanneer ik blijk geef van zelfstandigheid en een zekere bedachtzaamheid’ en ‘Ik voel mij volwassen wanneer ik kinderen heb’ kunnen voorbij komen als je vraagt aan iemand of zij zich volwassen voelen. Maryam, 18-jarige leerling op Het Stercollege in Eindhoven, vindt de laatste stelling over kinderen hebben een beetje dubbel: “Er zitten twee kanten aan deze stelling. In een normale situatie weet je dat bij kinderen krijgen een stukje volwassenheid komt kijken en voel je jezelf al een stuk volwassener. Maar het kan ook dat je er helemaal niet voor kiest om kinderen te krijgen. Dan kan je wel kinderen hebben, maar hoef je je nog niet volwassen te voelen.”

Voor de 17-jarige Danial Nabatizadeh ligt het punt van zich volwassen voelen bij budgetteren: “Het is erg belangrijk om te weten hoe je met geld om kan gaan en dat je voor jezelf kan zorgen. Ik vind
daarom dat mensen die hun geld niet meteen de eerste week nadat ze salaris hebben gehad opmaken vrij volwassen.” Hoewel dit voor Danial voelt als volwassen zijn, voelt hij zichzelf nog zeker niet volwassen. “Een groot punt daarvan is wel zeker het feit dat ik nog niet goed kan budgetteren”, vertelt hij lachend.
Om de proef op de som te nemen zijn de jongeren van Stercollege in Eindhoven en de ouderen van bejaardenhuis Zonnehof uit Tilburg uitgenodigd om deel te nemen aan een sociaal experiment. Beide groepen werd al filmend een aantal stellingen voorgelegd die zij wel of niet bij volwassenheid vinden passen.

Wat is het sleutelwoord van volwassen?

Voor alle generaties bestaat dus een andere vorm van volwassenheid. Uit de enquête die de onderzoeksredactie heeft gedaan komt uit dat millennials ,15 tot 25-jarige, zich volwassen gaan voelen wanneer ze niet afhankelijk hoeven te zijn van ouders, vrienden of familie. Bij 26 tot 35-jarige is het vooral jezelf kunnen redden in deze wereld en alles goed op de rit hebben, zowel financieel als sociaal maar vooral emotioneel. Voor de leeftijdscategorie 36 tot 45-jaar is het verantwoordelijk gedragen, een stabiele leefsituatie zoals een huis, een baan en financiële zelfstandigheid de sleutel tot zich volwassen voelen. De oudere generatie 46 tot 60-jarige vinden het vooral belangrijk dat je weet wie je bent en dat het veel minder belangrijk is wat andere van je denken. De 60-plussers vinden als je in staat bent om voor jezelf te worden en als je kinderen hebt waar je de verantwoording voor moet nemen volwassen.

Dat zijn vrij verschillende antwoorden tussen de generaties, maar er zijn ook drie woorden die bij alle generaties terugkomen: zelfredzaamheid, verantwoordelijkheid en een empatisch vermogen. Dit blijkt voor iedereen een belangrijke sleutel te zijn tot het volwassen voelen. Een persoon die zelfredzaam is, verantwoordelijksgevoel heeft en een met empatisch vermogen kunnen we daarom voortaan volwassen noemen. Ook als hij/zij de ‘volwassen leeftijd’ van achttien jaar nog niet heeft bereikt.