Onderzoek

Minder dik dan de buren

Oct 03, 2018 Melissa Wals

 

Uit recente cijfers blijkt dat Nederland veel minder mensen met obesitas (een BMI van 30 of hoger) dan ons buurland Engeland. Waar in Engeland 24,9% van de populatie obesitas heeft is dat in Nederland slechts 13,9%. Hoe komen twee ontwikkelde landen met een gelijkend klimaat aan zulke verschillende resultaten?

 

Je BMI of Body-Mass Index bereken je door je gewicht in kilogram te delen door jouw lengte in meters in het kwadraat. Een BMI van lager dan 18 duidt op ondergewicht. Voor een gezond gewicht zit jouw BMI tussen de 18 en 24,9 en vanaf 25 is er sprake van overgewicht. Zodra de BMI 30 bereikt wordt er gesproken van obesitas.

Obesitas

Obesitas wordt gedefinieerd als een medische aandoening waarbij er zoveel lichaamsvet heeft opgehoopt dat het in veel gevallen een negatief effect heeft op de gezondheid. Verwante aandoeningen zijn onder andere slaapapneu, diabetes, kanker en depressie. Doordat het percentage mensen met obesitas al jaren in het stijgen is in de meeste landen is het veel in het nieuws. Ook in Nederland zien we al jaren een stijgende trend. Obesitas heeft veel verschillende oorzaken dus voor dit onderzoek gaan we kijken naar de meest voorkomende oorzaken: Genetische aanleg, te veel (slecht) eten, te weinig sporten, alcohol en psychische redenen.

Genetische aanleg

“Mensen met een genetische aanleg voor obesitas kunnen gemiddeld honderd kilocalorieën minder eten op een dag dan mensen zonder die aanleg”, legt Chirurg D.J. Swank uit op een informatieavond van de Nederlandse Obesitas Kliniek (N.O.K.) Veel gezondheidsapps en websites gaan uit van 2000Kcal per dag voor vrouwen en 2500Kcal voor mannen. Dr. Swank: “Iemand met de genetische aanleg kan dus al snel vijf kilogram per jaar meer aankomen dan een normaal iemand met het zelfde dieet”. Daarbij is bewezen dat schildklieraandoeningen en een verstoorde hormoonbalans ook een aanzienlijk effect hebben op het gewicht. “Hoewel deze mensen er hun best doen ligt de oorzaak soms buiten hun controle”, volgens Dr. Swank.

Calorieën

Calorieën zijn de maat voor hoe veel energie er in eten zit. Ze geven de energie voor zowel de standaard processen van je lichaam zoals ademen als circulatie en voor als fysieke activiteiten die je op een dag toevoegt zoals fietsen en sporten. Alle calorieën die niet dezelfde dag verbrand worden zet je lichaam om in vet. Dus wat is het verschil tussen Nederland en Engeland qua calorie inname? De gemiddelde Brit neemt een Engels ontbijt, twee boterhammen in de middag en een warme avond maaltijd. Dit komt overeen met de gemiddelde Nederlander die twee boterhammen eet voor ontbijt, nog twee voor de lunch en ook een warme avondmaaltijd. Het verschil ligt dus voornamelijk bij het ontbijt. Twee bruine boterhammen met kaas en boter tellen 359Kcal het Engelse ontbijt bestaat uit gebakken ei, worstjes, witte bonen in tomatensaus en aardappelen. Dit komt uit op 1342Kcal voor het ontbijt. Een verschil van bijna 1000Kcal voor je de deur uit bent ochtenden. Volgens de Fietsersbond fietsen Nederlanders gemiddeld 880km per jaar. De gemiddelde Brit fiets slechts 82km per jaar. Dit fietsen brengt een verschil van ruim 24,000Kcal per jaar mee. Duidelijk is dus dat de gemiddelde Nederlander minder calorieën eet en meer calorieën verbrand dan de gemiddelde Brit.

Alcohol

Het is bewezen dat (overmatige) alcohol consumptie het maagvlies kan beschadigen. Hierdoor worden vitaminen en mineralen slechter opgenomen door het lichaam en dit kan zowel constipatie als diarree tot gevolg hebben. Daarbij onderdrukt alcohol de signalen van je maag als je vol zit waardoor er meer gegeten kan worden dan normaal. Niet te vergeten dat in een gemiddeld biertje al snel 140Kcal zitten. Dat de Britten dol zijn op drinken is vrij bekend. In 2016 werd gemeten dat de gemiddelde Nederlander 7,0 liter pure alcohol per jaar drinkt tegelijkertijd werd er vastgesteld dat de gemiddelde Brit 11,6 liter pure alcohol er jaar drinkt. Bijna het dubbele van Nederland.

Psychische problemen

Behalve voorkomen is het ook belangrijk om te genezen. De N.O.K. helpt mensen met morbide obesitas (BMI van 40 of meer) met het bereiken van een gezonder gewicht. Met een gespecialiseerd team pakken ze de oorzaken van obesitas op alle vlakken aan. Meestal beginnen ze met een bypass operatie. Hierdoor kan de patiënt minder eten voordat ze vol zitten. Hoewel deze operatie minder risico’s meebrengt dan het verwijderen van een blinde darm zijn toch veel mensen in Engeland huiverig. Carolien Wiersma, bariastisch verpleegkundige: “Tijdens obesitas conferenties in Londen merkten veel chirurgen op dat er weinig vertrouwen is in de operatie, er is veel negatieve aandacht geweest voor de uitzonderingen”.

Maar de operatie is slechts het begin bij de N.O.K. patiënten lopen een behandeltermijn van 7 jaar door waar ze gesteund worden door niet alleen verpleegkundige, diëtisten, en personal trainers maar ook door psychologen. Als ik Wiersma vraag naar de artikelen die aangeven dat veel mensen met overgewicht tevreden zijn met hun gewicht zegt ze dat niet te herkennen. “Er bestaat het beeld van de vrolijke dikkerd maar zelfs diegene die bij ons binnenkomen met een nonchalante houding blijken na het gewichtsverlies vaak een dieper trauma te hebben”. Ook Dr. Swank herkent dit: “Een derde van de vrouwen heeft seksueel misbruik meegemaakt en ook een derde van de mannen en vrouwen heeft een dusdanige ellende thuis meegemaakt waardoor ze naar eten grijpen voor troost”. Daarom wil de N.O.K. eerst onderliggende eetproblematiek oplossen voor ze aan de behandling overgaan.