Onderzoek

Jeugdzorg nog altijd machteloos bij vechtende ouders

Mar 07, 2018 Andreia da Silva

Ouders die door hun ex-partner belemmerd worden in het contact met hun kind, is in Nederland een groeiend probleem. Hoewel er nergens exacte cijfers zijn van ouderverstoting, wordt het probleem eindelijk ook door de overheid onderkent.

Rouvoet

Op verzoek van minister Stef Blok (Justitie en Veiligheid) en staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) schreef oud-politicus André Rouvoet een verslag over scheiden. Het verslag dat Rouvoet samen schreef met een expertiseteam, behandeld lastige vraagstukken over de schade die kinderen kunnen ervaren als gevolg van een scheiding.

Er zijn namelijk 70.000 kinderen per jaar die meemaken dat hun ouders uit elkaar gaan. Van alle scheidingen zijn er ongeveer 7.200 scheidingen die getypeerd kunnen worden als een vechtscheiding.

Wanneer ouders in een vechtscheiding belanden gaan daar meerdere instanties mee gemoeid. Zo is een vaak genoemde instelling Jeugdzorg of Veilig thuis. Sinds de decentralisatie van de jeugdzorg kan het zelfs zo zijn dat er bij één gezin wel 25 instanties over de vloer komen. Die instanties proberen allemaal heel goed samen te werken maar in de praktijk gaat dit helaas niet altijd op. Zo worden rapporten klakkeloos van elkaar overgenomen zonder dat er een controle plaatsvindt. Terugkoppelingen naar de rechter of elkaar vindt door tijdsgebrek ook niet altijd plaats.

 

Rechtbank

Sinds 1 april 2009 zijn ouders verplicht om een ouderschapsplan te maken bij het beëindigen van hun relatie. Hierin moeten drie kernpunten verwerkt worden: Hoe de zorg en opvoedingen verdeeld wordt, hoe ouders elkaar op de hoogte gaan houden van belangrijke onderwerpen en hoe de kosten verdeeld gaan worden.

Hoewel de wet dit voorschrijft kunnen ouders niet gestraft worden voor het niet nakomen van deze verplichting. Maandenlange procedures bij diverse instanties en de rechtbank tot gevolg. Zo ook bij Jan Visser.

De Thaise vrouw Laura van Jan Visser kreeg een kind met een Nederlandse man. Toen Sammy vier was verhuisde ze samen met haar vader naar Nederland. Laura volgde al snel. Na vier jaar zonder relatie samengewoond te hebben in Den-Haag besloot de vader in te trekken bij zijn nieuwe partner. De vader liet Laura, die nauwelijks Nederlands spreekt, achter met torenhoge schulden die hij op haar naam gemaakt heeft. Toen vader en Sammy verhuisden was het gezin al onder toezicht van verschillende instanties. Laura die alle tijd keurig mee ging naar afspraken wist niet welke onwaarheden er door haar ex-partner verkondigd waren. Zo werd door vader haar verschillende psychische problemen toegespeeld en zou ze ontoerekeningsvatbaar zijn. Vader die alle macht over Laura wist te behouden door te dreigen met het innemen van haar verblijfsvergunning ging nog maanden door met haar afpersen. Zo moest ze geld overmaken als ze haar kind wilde zien, toen ze hiermee stopte, mocht ze ook haar kind niet meer zien.

Pas toen Laura Jan Visser ontmoette kwam alle fraude aan het licht. Visser die samen met Laura nog een kind kreeg doet er alles aan om de zaken weer recht te zetten. Visser: “We hebben Sammy al bijna een jaar niet gezien. Steeds als er omgangsafspraken gemaakt worden komt vader deze niet na. Wij vinden het heel belangrijk dat Sammy een band kan opbouwen met haar zusje dat nu al bijna één is.” Dat dit belangrijk is komt ook terug in de rapporten van Jeugdbescherming West.

Zelfs toen er door de rechter een tijdelijke ondertoezichtstelling werd ingesteld veranderde de zaak niet. Vader bleef koppig tegenwerken omdat Sammy naar zijn zeggen haar moeder niet wilde zien. Hoewel de hulpverleners het verhaal van Sammy anders optekenen dan de vader beweert, worden er geen dwangmiddelen in gezet.

Ook meerdere klachten vanuit Laura en Visser mochten niet baten. Nu Sammy twaalf is geworden mag ze zelf in de rechtbank meebeslissen over haar toekomst en leven. “Onze angst is dat ze zo gemanipuleerd is door haar vader dat ze tijdens de zitting echt gaat zeggen dat ze ons niet meer wil zien.”

Jeugdbescherming West erkent de manipulatieve en agressieve houding van de vader. In het laatste rapport dat ze schreven omschrijven ze de man als een lastige onhandelbare man die moeilijk tot de orde te roepen is. Ook twee incidenten waarbij er een baksteen door de ruit van familie Visser gegooid werd door de vader en een vriend van vader zorgen er niet voor dat er meer druk op de vader uitgeoefend wordt. Jeugdbescherming West zegt dat als Sammy het goed doet op school en haar leven als gelukkig omschrijft er geen reden is voor een uithuisplaatsing.

Het enige wat de familie Visser kan doen is herhaaldelijk naar de rechtbank om een bezoek met Sammy aan te vragen in de hoop haar nog ooit te mogen zien.

Richard Bakker van de Raad van de kinderbescherming herkent dit probleem. “We hebben in Nederland voor zulke onhandelbare ouders wel een expertiseteam die extra opgeleid zijn om te kunnen handelen in lastige situaties. Daarnaast kan er ook een geldboete opgelegd worden voor elke gemiste afspraak of zelfs een begeleid politiebezoek. Ook zijn er omgangshuizen waarbij ouder en kind elkaar op een neutraal terrein kunnen zien. Het afdwingen van een bezoek met de politie erbij wordt door veel ouders als traumatisch ervaren en daarom kiezen ze er voor hun kind voor dat niet te doen. Vaak is het helaas zo dat ouders elkaar de schulden in vechten via de rechtbank en de ene ouder het kind tot zijn achttiende gewoon niet ziet.”