De afgelopen jaren is de bitcoin een terugkerend fenomeen in de internationale en nationale media. De digitale valuta lijkt met de jaren populairder te worden onder consumenten en steeds meer grote bedrijven beginnen de bitcoin te accepteren. Maar hoe reëel is de kans van slagen van de bitcoin? En kan de bitcoin het huidige betalingsstelsel daadwerkelijk veranderen?

 Om deze vragen te kunnen beantwoorden moeten we eerst kijken naar wat de bitcoin precies inhoudt. De bitcoin is een zogeheten ‘cryptcocurrency’. Dit houdt in dat de bitcoin een digitale munteenheid is, die alleen te verkrijgen en te gebruiken is via het internet. Wat de bitcoin zo bijzonder maakt, is dat de productie van nieuwe bitcoins en de controle van transacties wordt geregeld door het bitcoin netwerk zelf en dus niet door een centrale instantie of regelgever als een bank of overheid.

Het bitcoin netwerk bestaat uit supporters van de digitale munt die er zelf voor kiezen om de bitcoinsoftware te draaien. Via het internet maakt de software een connectie met elkaar waardoor er een wereldwijd betalingsnetwerk ontstaat zonder centraal punt of autoriteit. De productie van bitcoins wordt uitgevoerd door het bitcoin netwerk zelf, door middel van mensen die de rekenkracht van hun hardware (computers) inzetten om bitcoin-transacties te verifiëren en op te slaan. Deze personen krijgen hier bitcoins voor terug die elke 10 minuten, met 25 bitcoins tegelijk, in willekeurige volgorde worden gegeven aan de mensen die deelnemen aan het bitcoin netwerk. Over een paar jaar wordt de uitgave van bitcoins aan deelnemers van het bitcoin netwerk gehalveerd naar 12,5 tot er 21 miljoen bitcoins in totaal in omloop zullen zijn. Dit wordt gedaan zodat de bitcoin haar waarde kan behouden. Het aantal van 21 miljoen bitcoins is waarschijnlijk in het jaar 2025 bereikt.

Het proces van het verifiëren en opslaan van bitcoins via de bitcoin software wordt ook wel ‘mining’ genoemd. Dit proces kun je vergelijken als het vroegere zoeken naar goud in mijnen om daar vervolgens munten van te slaan. De personen die hun software ter beschikking stellen, kun je dan dus ook zien als mijnwerkers die via een ingewikkelde rekensom de bitcoins verwezenlijken, om die vervolgens weer te verkopen op de markt.

Het is niet voor iedereen mogelijk om te doen aan mining, vanwege de dure hardware die ervoor nodig is. Hiervoor zijn dan ook de digitale wisselkantoren. Deze wisselkantoren kopen bitcoins in en verkopen deze, met een kleine toeslag, weer door aan bitcoins gebruikers. Bij deze wisselkantoren kun je gewoon met normale valuta’s betalen. Hierdoor lijken deze bitcoin wisselkantoren dan ook erg op de huidige wisselkantoren die we kennen uit onze valuta’s.

De prijs van de bitcoin wordt niet bepaald door een centrale instantie, maar is afhankelijk van hoe veel vraag er is naar de digitale munt. Hoe meer vraag er is naar bitcoins op de markt, hoe meer deze waard is en visa versa. Dit maakt dat de bitcoin een erg wispelturige koers heeft en dat de waarde van een bitcoin in een paar dagen flink kan stijgen of dalen. Dit is ook te zien in de afbeelding op de volgende pagina, die de koers van de bitcoin in de afgelopen vijf jaar laat zien.

foto.PNG

Het gebruik van bitcoins

 Het gebruik van bitcoins is vrij simpel en gebeurt bijna volledig anoniem. Wanneer je bitcoins hebt gekocht worden deze opgeslagen in je digitale portemonnee die een eigen code heeft. Andere gebruikers van bitcoins hebben ook zo’n digitale portemonnee waar naar je bitcoins kan sturen. Dit gaat van persoon op persoon en hierbij zijn er dus geen tussenpersonen nodig. Daarnaast gaan bitcointransacties via het internet waardoor er dus geen rekening gehouden hoeft te worden met grenzen en overheden. Dit scheelt weer tijd en transactiekosten.

In 2014 waren 2,5 miljoen mensen in bezit van bitcoins en ging er rond de 3,6 miljard euro om in de digitale munt. Daarnaast zijn er in de afgelopen vijf jaar meer dan dertig miljoen transacties gedaan met de bitcoin. Een opvallend feitje hierbij is dat in Nederland per hoofd van de bevolking het meest gedaan wordt met de bitcoin, namelijk 0,08% van de bevolking. Ondanks dat, oordeelde een rechtbank in Overijssel vorig jaar dat de bitcoin niet gezien mag worden als geld, maar als ruilmiddel. De rechtbank kwam met deze uitspraak naar aanleiding van een rechtszaak waarbij een man een vergoeding claimde nadat hij 22 duizend euro had betaald voor 2.750 bitcoins, terwijl hij er maar 990 kreeg. Doordat de rechtbank de bitcoin als ruilmiddel beoordeelde en niet als geld, had de gedaagde de zaak gewonnen.

 Door de jaren heen zijn er steeds meer bedrijven die bitcoins accepteren voor het kopen en verkopen van goederen en diensten. Zo accepteren grote bedrijven als Amazon, Subway en Wikipedia de digitale munt, maar ook steeds kleinere bedrijven beginnen de bitcoin te zien als een wettig betaalmiddel. De Spar was in november 2014 bijvoorbeeld het eerste grote bedrijf dat in Nederland de bitcoin accepteerde.

Ontstaan van de bitcoin

 Wie de bitcoin heeft bedacht is tot op het heden een vraagstuk dat moeilijk te beantwoorden lijkt. Ene Satoshi Nakamoto uit Japan publiceerde in 2008 een paper waarin het cryptogeld werd voorgesteld, maar men ging er over het algemeen van uit dat dit een pseudoniem was aangezien de naam Satoshi Nakamoto een veelvoorkomende naam is in Japan.

Het Amerikaanse nieuwsblad Newsweek claimde in 2014 te weten wie Satoshi Nakamoto is, namelijk een 64-jarige Japanse Amerikaan wonend in Californië, maar dit werd later weer ontkend. In ieder geval is wel belend dat deze zogenaamde Satoshi Nakamoto tot 2011 actief was in de bitcoinwereld. Volgens meerdere media zou hij honderden miljoenen aan bitcoins in bezit hebben, maar ook dit is echter nooit echt bevestigd.

In 2009 verscheen de bitcoin voor het eerst op het internet, maar echt populair werd de digtale munt pas in 2014. De snelle toename in populariteit in 2014 heeft waarschijnlijk te maken met de toenemende media-aandacht die de munt kreeg. Dat de berichtgeving in de media vooral negatief was, had echter het tegenovergestelde effect op de munt. Steeds meer mensen begonnen de bitcoin aan te schaffen tot de koers uiteindelijk een piek van 1.250 dollar per bitcoin bereikte. Hierna daalde de populariteit van de bitcoin weer en is de piek van 1.250 dollar niet meer bereikt.

Voor- en nadelen

 Een aantal van de voordelen van de bitcoin zijn in dit artikel al ter sprake gekomen. Het gebruik is bijna volledig anoniem, transacties gebeuren buiten grote instanties als banken en creditcardmaatschappijen om en met de bitcoin hoef je geen rekening te houden met grenzen en instellingen. Het belangrijkste voordeel is echter nog niet aan het licht gekomen, namelijk de veiligheid. Want waar vooral de creditcard erg fraudegevoelig is gebleken voor hackers, is dit bij de bitcoin minder het geval.

Echter, heeft de digitale munt ook veel nadelen. Het grootste nadeel van de bitcoin is het gebruik door criminelen. Zo kunnen criminelen, doordat het gebruik van bitcoins bijna volledig anoniem gebeurd, makkelijk wapens en drugs kopen via internet. De bitcoin is ook gewild losgeld voor criminelen. Cybercriminelen vragen namelijk bitcoins voor het ontsleutelen van computers die zij zelf onbruikbaar hebben gemaakt met een virus. Deze manier van afpersen wordt ook wel ransomware genoemd. De FBI meldde afgelopen zomer dat, door middel van ransomware, cybercriminelen in de twaalf maanden daarvoor maar liefst 18 miljoen dollar aan bitcoins afhandig wisten te maken van computergebruikers.

Met de bitcoin is ook het witwassen van geld en het financieel ondersteunen van terroristen een stuk makkelijker geworden. Vooral dat laatste maakt overheden erg huiverig voor de digitale munt. Dit is dan ook een van de redenen waarom de Europese commissie nieuwe regelgeving wilt invoeren omtrent bitcoins en niet vindt dat Europese banken moeten handelen in digitale munten zo lang goede regelgeving ontbreekt.

Bitcoin als vervanger voor het huidige betalingsstelsel

Nu komen we weer terug bij de vraag of de bitcoin het huidige betalingsstelsel daadwerkelijk kan veranderen? ‘Nee’, zei Vincent Everts op het eerste Nationaal Bitcoin Congres, georganiseerd door hem zelf. Volgens Everts moet er nog veel gebeuren wil de bitcoin ooit de wereld veroveren. “Sorry, maar de bitcoin gaat op de korte termijn de wereld niet veroveren en misschien wel nooit. Het zou goed kunnen dat het blijft wat het nu is: een niche”, aldus Everts op het congres.

Ook Mike Hearn, een Amerikaanse programmeur die een van de slechts tien tot vijftien vrijwilligers is die toegang hebben tot de broncode (blauwdrukken) van de bitcoin, gaf aan de toekomst van de bitcoin niet rooskleurig in te zien. “Als deze virtuele munt daadwerkelijk een bedreiging moet gaan vormen voor het huidige betalingsstelsel met banken, wisselkoersen en tussenhandelaren, dan moeten jullie mij loon gaan betalen. Op een grotere schaal is bitcoin niet overeind te houden met vrijwilligers”, zo gaf Hearn aan op het congres.

Verder waren ook financiële topmannen als Jan Kees de Jager niet erg positief over de bitcoin. De oud minister van Financiën tussen 2010 en 2012 gaf in 2014 nog aan de virtuele munt meer als een ‘beleggingsproduct te zien, net als goud en zilver, dan als een echt betaalmiddel’.

Het lijkt er dus op dat we het in de toekomst nog steeds moeten doen met ons huidige betalingsstelsel. Want ook al zijn er veel mensen die wel geloven in de digitale munt, zoals de Amerikaanse bitcoin-investeerder Trace Mayer, die de bitcoin ‘de grootste monetaire innovatie sinds de gouden standaard van Isaac Newton’ noemde, blijven dit vooral dromers. De conclusie die je dus kan trekken is dat als je het huidige betalingsstelsel echt wil veranderen, je meer nodig hebt dan alleen een nieuwe digitale munt.