In het zuiden van Nederland loopt de criminaliteit de spuigaten uit. De burgemeesters van Gilze en Rijen en van Heusden, Jan Boelhouwer en Jan Hamming, zijn bang dat de criminaliteit de overhand gaat krijgen in Brabant. Brabant wordt ook wel de bakermat voor de georganiseerde misdaad genoemd. Hoe komt het toch dat de criminaliteit in Brabant zo’n groot probleem is?

Druk op de politici:

De Brabantse burgemeesters Boelhouwer en Hamming waarschuwen al voor de ondermijning van het gezag door criminelen. Zij geloven dat criminelen uit de drugsscene en de vrouwenhandel de buurten in hun grip hebben. Ze weten te infiltreren in het openbaar bestuur, vaak via stromannen, en hebben op deze manier een mogelijkheid om het gezag onder druk te zetten. Dit resulteert in burgemeesters die voortdurend bedreigd worden. Brabantse ambtenaren en Brabantse politici voelen angst vanwege deze dreigingen.

Hamming gelooft dat de drugscriminaliteit hulp krijgt van de bovenwereld, omdat het zo grootschalig in Brabant is. Hamming bevestigt in De Volkskrant dat gemeenten zich gaan wapenen tegen de criminaliteit. Boelhouwer is ook bereid de strijd aan te gaan met de criminaliteit. Hij gelooft dat als we de strijd niet aangaan, het crimineel verworven geld wel eens de baas kan worden, in plaats van het gewone gezag.

De criminaliteit van de bovenwereld:

Volgens Toine Spapens, hoogleraar criminologie aan de Universiteit van Tilburg, kunnen criminelen in Brabant op verschillende manieren hulp krijgen van de bovenwereld: “We spreken in dit kader van facilitering, dat is niet helemaal hetzelfde als hulp. Voor vrijwel alle vormen van georganiseerde criminaliteit zijn ook legale hulpmiddelen nodig. Denk bijvoorbeeld aan gehuurde busjes om wiet in te vervoeren, of makelaars die worden ingeschakeld om panden te zoeken waarin vervolgens wiet kan worden gekweekt. Aan dat soort dingen moet je dus denken.”

Spapens gelooft niet dat criminelen zelf in staat zijn zich makkelijk omhoog te werken in de bovenwereld: “Een enkeling lukt het inderdaad om zijn geld te investeren in normale bedrijvigheid en vervolgens een respectabele status te verwerven. Dat zijn echter de uitzonderingen. De meesten zijn niet in staat om een normaal bedrijf te runnen omdat ze nooit hebben geleerd om efficiënt te werken. Dat is bij de grote winsten die in de drugs gemaakt worden immers niet nodig.”

Voor criminelen is het echter wel mogelijk om de bovenwereld onder druk te zetten, zoals bijvoorbeeld burgemeesters met de dood bedreigen. “Dat heeft vermoedelijk enerzijds te maken met het feit dat het bestuur steeds meer ingeschakeld wordt bij het bestrijden van criminaliteit en anderzijds dat criminelen die veel geld hebben verdiend tegen de overheid aanlopen wanneer ze het willen investeren, bijvoorbeeld omdat ze vergunningen nodig hebben.”

Brabant als grensregio:

In een artikel van Panorama staat dat de grensregio een van de redenen is waarom de criminaliteit in het zuiden van Nederland zo’n groot probleem is. Dat maakt het voor criminelen erg makkelijk om over korte afstand contact te hebben met misdadigers die over de grens wonen. De handel tussen de criminelen heeft dan maar een korte afstand. Twee grote wereldhavens, Antwerpen en Rotterdam, liggen ook nog eens slechts anderhalf uur met de auto rijden van elkaar af. Dit zorgt ervoor dat het zuiden van Nederland volop illegale importmogelijkheden en exportmogelijkheden zit, wat voor criminelen erg aantrekkelijk is.

Echter, volgens Spapens is de grensregio niet langer zo relevant als dat deze vroeger was: “In het verleden heeft die grensligging er wel toe geleid dat er allerlei contacten in het buitenland tot stand zijn gebracht met afnemers van goederen met een luchtje. Eerst gesmokkeld spul, en later gestolen goed en drugs. Het zijn die contacten met afnemers die nog altijd doorslaggevend zijn. De grens doet er eigenlijk niet meer toe.”

Crimineel veel geld verdienen:

Er werd in februari 2016 door het NRC Handelsblad gemeld dat de politie schat dat de jaarlijkse omzet van de Brabantse wiethandel alleen al op zo’n 1 miljard euro staat. Het zou gaan om circa 6.000 kwekerijen die samen zo’n 340.000 kilo wiet zouden produceren. Dat een crimineel op deze manier honderd miljoen euro heeft verdiend lijkt Spapens niet onmogelijk. Dit illegale circuit zou buiten crimineel geld, ook geweld met zich meebrengen. Vorige maand meldde zes burgemeesters uit West-Brabant in het NRC Handelsblad dat criminelen makkelijker naar wapens zouden grijpen. Volgens de burgemeesters zou dit komen vanwege de concurrentie in drugshandel.

Taskforce Brabant Zeeland:

Een probleem bij de strijd tegen de criminaliteit in Brabant is dat er meer samenwerking moet zijn, aldus het ministerie van Veiligheid en Justitie. Er moet simpelweg beter worden samengewerkt tussen alle betrokken overheidsdiensten, er moet één vuist gemaakt worden tegen de criminaliteit. Een organisatie die de criminaliteit in Brabant tegengaat, is Taskforce Brabant Zeeland. Een woordvoerder van Taskforce legt uit wat de organisatie precies inhoudt: “De Taskforce Brabant Zeeland is een samenwerking van vier partijen in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit in deze provincies. De vier partijen zijn: politie, openbaar ministerie, 60 gemeenten en de belastingdienst. Het doel van de TFBZ is het verstoren van de criminele industrie, specifiek op het gebied van hennepteelt, synthetische drugs en OMG’s (Outlaw Motorcycle Gangs).”

Het succes van Taskforce Brabant Zeeland:

Taskforce probeert de criminelen in Brabant zoveel mogelijk het vuur aan de schenen te leggen. “De vier samenwerkende partijen zitten criminelen op de huid en dat effect is merkbaar. Een specifiek voorbeeld is dat wij de stekkerijen aanpakken en daardoor een schaarste aan stekken ontstaan is. Dat is een mooi effect. De prijs van stekken is ook van 1 naar 7 euro gegaan in het criminele circuit.” De effecten van Taskforce op de criminaliteit zijn blijkbaar succesvol genoeg, want de organisatie krijgt aandacht van andere regio’s. “De manier waarop binnen TFBZ-verband met succes wordt samengewerkt tegen de georganiseerde criminaliteit, krijgt veel aandacht in andere regio’s in ons land en vanuit het ministerie van Veiligheid en Justitie. De kans dat de werkwijze in een andere regio wordt overgenomen is dus groot.” Internationaal doorgroeien is echter niet aan de orde voor Taskforce.

Het functioneren van de politie:

Volgens Omroep Brabant is er geen vaste mening over het functioneren van de politie. In het midden, het oosten en het zuiden werd het functioneren van de politie als ‘gemiddeld’ gezien. Echter vinden Brabanders die in het westen van de provincie wonen dat de politie nog werk te verrichten heeft. Een van de verbeterpunten die de bevolking noemt is beter contact met de bewoners. Toine Spapens geeft aan dat er meer dan alleen extra politie op straat nodig is voor de bestrijding van de criminaliteit: “strafrecht is maar één middel. Ook bestuursrecht en fiscaalrecht kun je inzetten, maar je kunt ook denken aan allerlei andere interventies, preventieve maatregelen, enzovoorts.”

untitled-infographic (2)

 

Gevolgen van de criminaliteit in Brabant aanpakken:

Een risico voor de bestrijding van de criminaliteit in Brabant is dat de criminaliteit ook kan verschuiven. Volgens een woordvoerder van Taskforce is dit al een fenomeen: “Als je ergens hard op drukt ontstaat er een waterbed effect. Er zijn al signalen dat Brabantse criminelen hun activiteiten verplaatsen naar bijvoorbeeld Gelderland en België.”