Japan is een veelzijdig land met een veelzijdige cultuur. Sinds de opening van Japan in 1854 is er veel van deze cultuur overgewaaid naar het Westen. Zo ook de Japanse stripvariant manga. Net zoals onze Westerse strips kent manga veel verschillende soorten genres. Bij een van deze genres spelen tentakels een opvallend grote rol.

Het begrip manga begint eigenlijk al in de periode, van 24 maart 1603 tot 1868. “In die tijd maakten ze gebruik van prenten. Deze prenten waren vooral handig voor de mensen die niet zo goed konden lezen,” legt illustrator Milou van Montfort uit.

Grondlegger van manga
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam manga vooral voor in de krant, als een klein, grappig stripje, ook wel ‘funnies’ genoemd. “Osamu Tezuka was eigenlijk de grondlegger van dat wat wij nu als manga kennen.” Tijdens de oorlog was manga helemaal niet zo populair, maar hij wist wél 400.000 exemplaren van zijn eerste manga “New Tresure Island” te verkopen.

Astro Boy. Bron: Flickr.
Astro Boy. Bron: Flickr.

Volgens Milou is een van de beroemdste werken van Tezuka, ‘Astro Boy’, geïnspireerd door Disney. “Je ziet het goed in de stijl van Astro Boy. Ik vind het wel grappig.” Daarna heeft Tezuka wel een eigen stijl ontwikkeld.

“Ik teken ook manga, maar op een heel ander niveau dan Tezuka”, vertelt Milou. “Ik begon met natekenen en maakte daarnaast strips. Door de opkomst van internet kon ik via tutorials steeds meer mangastijl in mijn strips verwerken.” Het leidde er uiteindelijk toe dat Milou illustrator werd van het anime- en mangatijdschrift Aniway en voor de Utrechtse mangabibliotheek MangaKissa een hentai manga versie van het bekende spel Weerwolven van Wakkerdam mocht tekenen.  “Er is bij het tekenen van hentai, manga waarbij het om seks draait, wel een drempel waar je overheen moet. Als je daar eenmaal overheen bent, is het geweldig om opgewonden te raken van je eigen werk!”

Seksuele genres
Naast de normale genres die gericht zijn op meisjes (shoujo) of jongens (shonen) is er ook een groot aanbod aan seksuele genres. Denk hierbij aan relaties tussen mannen (yaoi) en relaties tussen vrouwen (yuri), maar ook hentai. Er zijn zelfs manga waarin vrouwen gestimuleerd worden, maar niet tot een orgasme mogen komen (orgasm denial).

“Er bestaan eigenlijk heel veel genres,” verteld Angelique de Leur. Samen met een vriend runt ze de winkel ‘Special Edition’ in Dordrecht. In deze winkel worden naast manga ook animefiguurtjes verkocht en Japanse snacks. In de winkel is ook een grote collectie aan hentai manga te vinden. “De populairste genres zijn toch wel vrouwonvriendelijk. In het echte leven kun je niet zo vrouwonvriendelijk zijn. In manga kan dat wel. Het zijn geen echte mensen, maar meer een fantasie. Het zegt verder niets over de personen die zulke manga lezen.”

Bondage fairies
Verder vertelt Angelique dat de collectie hentai manga bestaat uit verschillende genres. “We hebben yaoi en yuri staan, maar we hebben bijvoorbeeld ook de complete serie van bondage fairies te koop.” Maar wat nou het vaakst verkocht wordt, weet ze niet. “Eigenlijk verkoopt alles goed. Het wisselt wel een beetje, er is meer interesse in de nieuwere manga dan in de oude.”

Op de vraag welke manga het populairst is, weet ze wel het antwoord. “Yaoi wordt het meest door meiden gelezen. Dat komt doordat de mannen dan ook eens lijden”, legt Angelique uit. “In de meeste pornofilms en manga lijden de vrouwen alleen maar. De mannen hebben alleen maar plezier. In yaoi heeft een van de mannen meestal geen plezier en dat vinden wij vrouwen leuk.” Het wordt dagelijks verkocht in de winkel. “Het is echt belachelijk populair”, licht ze toe.

Morele grens
Toch mag niet iedereen zomaar hentai manga bij Angelique kopen. “Het light echt aan het genre en de leeftijd. Ik ga een kind van veertien echt geen hentai manga verkopen waarbij het puur en alleen om de seks draait. Het is een morele grens, want ik vind wel dat seksualiteit hoort bij het leven.”

Toshio Maeda op de Japan Expo in Frankrijk in 2012. Bron: Wikimedia
Toshio Maeda op de Japan Expo in Frankrijk in 2012. Bron: Wikimedia

Zo dacht Toshio Maeda er waarschijnlijk ook over. In Japan is er censuur (bokashi) waarbij geslachtsdelen op pornografische afbeeldingen wazig wordt gemaakt. Dit heeft betrekking op pornofilms, maar dus ook op hentai manga. Volgens Angelique worden de geslachtsdelen wel getekend, maar daarna weer uitgegumd. Toshio besloot om tentakels van een octopus te tekenen, om zo de censuur te ontlopen. Dit zorgde voor plaatjes waarin meisjes flink werden genomen door een monster met een hoop tentakels. En omdat ze in Japan vinden dat monsters geen geslacht hebben, hoefde Toshio geen bokashi toe te passen. Volgens Angelique was dit het begin van de hentai manga zoals we deze nu kennen.

Pokemon
“Sinds Pokémon uitkwam, werd manga hier ook steeds populairder”, vertelt Milou. Ook tijdens een enquête onder 151 respondenten blijkt dat iedereen procent wel gehoord heeft van manga. Slechts 1 procent had niet gehoord van hentai manga en dat is niet zo verrassend. “Mensen denken altijd meteen aan hentai als je het hebt over manga of anime (Japanse cartoons)”, aldus Milou.

https://infogr.am/0a31faae-b630-4615-adb9-8941de673f30 Bron: Enquête
Infogram Chart.
Bron: Enquête

Vooral dat laatste gegeven is interessant, aangezien de meerderheid van de respondenten wél hentai manga gelezen heeft. Mensen die het niet hadden gelezen, vertelden dat het niet hun ding was, dat de animatie van ‘gewone’ manga beter is of dat het niet romantisch en te confronterend is. In de enquête werd ook gevraagd naar welke genres de lezers van hentai manga lazen. Hierbij kon gekozen worden uit adult (scenes met veel geweld en/of seksualiteit en naakt), hentai (focus op seks), mature (extreem veel geweld, bloed en seks in voor), yaoi en yuri.

Infogram Chart. Bron: Enquête
Infogram Chart.
Bron: Enquête

Volgens Angelique was yaoi extreem populair in haar winkel. Uit de enquête blijkt echter dat het genre hentai enorm populair is onder de respondenten. Ook is hen gevraagd of zij zich schamen voor het lezen van deze manga. Bij de meesten is dit niet het geval, omdat het nou eenmaal bij het leven hoort om over seksualiteit te lezen. Ook Angelique en Milou vonden het geen probleem om open over het onderwerp te praten. Hieruit blijkt ook wel weer hoe geaccepteerd hentai manga is in de samenleving. “Je moet jezelf kunnen zijn en ik vind dat heel belangrijk”, aldus Angelique.