“I was more addicted to self destruction then to the drugs themselves … something very romantic about it” Gerard Way

 

Na drie jaar te hebben gewoond in verschillende asielzoekerscentra, viel het Omar Al Tayeh op dat de beveiliging steeds minder streng werd en het drugsgebruik makkelijker. “Vroeger zaten er maar een paar honderd mensen in een asielzoekerscentrum, tegenwoordig zijn dat er veel meer. Doordat de beveiliging in de jaren niet is toegenomen, leidt dat tot een slechtere beveiliging. Hierdoor kan niet alles in de gaten houden worden. ”Ze kunnen niet iedereen checken op drugs. Ik liep een keer rustig door de gang en er kwam een man op me af gestapt met de vraag of ik wat drugs wilde kopen. Zo makkelijk is het schijnbaar.” De meesten gebruiken de drugs in de avonduren wanneer de COA-medewerkers naar huis zijn. “Bij mij op de locatie in Heerlen is het algemeen bekend dat er wiet wordt gerookt door een groot deel van de bewoners. De zwaardere drugs blijven hier echter buiten beschouwing.” Zegt Zoï Paulissen, medewerker in het AZC in Heerlen.

 

Drie en een half jaar geleden kwam Omar naar Nederland vanuit Irak. Hij moest vluchten uit zijn eigen land omdat hij daar niet meer veilig was. In Nederland heeft hij de eerste maanden in het asielzoekerscentrum (AZC) gezeten in Hoogeveen, maar werd uit het systeem gehaald. Doordat hij niet meer in het systeem stond had hij geen recht meer om te blijven. Hij is geëindigd in het AZC in Nijmegen en woont tegenwoordig op zichzelf, maar moet zich iedere week melden zodat het AZC weet dat hij niet het land uit is. ”Mensen die in een AZC zitten hebben in het algemeen veel meegemaakt. Ze zijn opeens in een vreemd land en de helft van hun familie zit nog in hun eigen land. Het zal me niet verbazen als er asielzoekers aan de drugs zitten.’’ Dit is een probleem dat Eline van den Broeke, erkend in haar werk als verslavingsdeskundige, uitlegt. ”In mijn werk kom ik steeds meer mensen met een verslavingsproblematiek tegen die pas sinds kort een verblijfsvergunning hebben en dus net uit een AZC komen.

 

De verslavingsdeskundige vertelt dat mannen kwetsbaarder zijn voor drugs dan vrouwen. Dit komt doordat mannen al op jongere leeftijd stoer willen doen en daardoor al snel een jointje mee roken met vrienden, niet wetend dat ze hier verslaafd aan kunnen raken. Ook is dit voor asielzoekers een manier om sneller verbonden te raken of vrienden te maken in het nieuwe vreemde land. Bij vrouwen is de drang om erbij te horen minder aanwezig.  Van het totaalaantal asielzoekers is er een kleine groep met psychische problemen die van tevoren al drugs gebruikten of verslaafd waren. “Ik heb al veel mensen ontmoet die heroïne verslaafd zijn. Deze mensen gebruikten in het verleden opium, wat een erg populaire drug is in het Midden-Oosten. Dat komt omdat velen het leger in gestuurd werden en hier diverse trauma’s opliepen. Als uitweg grepen zij naar opium. Als zij in een AZC in Nederland zijn, is de kans groot dat zij heroïne zullen gaan gebruiken. De werking hiervan lijkt erg op de werking van opium. Het aanbod is in een AZC zo groot, dat zij meestal niet in staat zijn om nee te zeggen.” Aldus van den Broeke.

 

Uit onderzoek van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)[1] blijkt, dat er op Afbeelding1dit moment meer mannen dan vrouwen op een COA-opvang verblijven. Volgens de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (het UNHCR) is een op de tweehonderdvijftig wereldburgers zijn of haar land ontvlucht naar een veiliger land. Dagelijks melden asielzoekers zich aan in Nederland en hopen een verblijfsstatus te krijgen. Doordat de meeste asielzoekers in de leeftijdscategorie 18 t/m 29 valt, kun je zeggen dat dit een probleemgroep is. Deze groep is te vergelijken met de Nederlandse jeugd. “Jongeren gebruiken het waarschijnlijk eerder omdat ze erbij willen horen en om de verveling tegen te gaan die ze ervaren in een AZC,” legt de verslavingsdeskundige uit. Beveiligers en medewerkers zijn niet precies op de hoogte van wat er allemaal speelt. “Bewoners zijn vrij om in en uit te lopen, maar ze moeten zich wel aan- en afmelden en hun ID laten zien.” Vertelt Ada Peverelli, leidinggevende van de vrijwilligers in het AZC in Nijmegen.

 

Of er daadwerkelijk gedeald wordt op een AZC zijn de meningen over verdeeld. Volgens Omar was het redelijk makkelijk om wiet binnen te smokkelen. “Mensen deden de zakjes in hun sok en liepen gewoon langs de beveiliging.” Peverelli daarentegen zegt dat ze niet weet of er gedeald wordt op de centra, “Ik weet niet of het zo is, maar het zou in ieder geval voorkomen of bestreden moeten worden. Er wonen ook kinderen op de asielzoekerscentra. Een koffieshop mag ook niet dicht bij een school geopend worden, laat staan dealen waar kinderen bij staan.” Vluchtelingen die al langer in Nederland verblijven weten waar ze moeten zijn om wiet en andere drugs te kopen. Voor hen is dit vele malen gemakkelijker dan degenen die hier net zijn aangekomen. “De indruk bestaat dat er in AZC ‘s in grote steden als Utrecht en Amsterdam vaker en meer drugs wordt gebruikt dan in de kleinere steden.” Aldus leidinggevende Peverelli.  Zoï Paulissen: “Veelal worden onze bewoners wel buiten de centra aangesproken door dealer. Dit is een kwalijke kwestie, maar het gebeurd helaas. Zo ook in Brunssum waar het Noodopvang gevestigd is op een plaats war ontzettend veel dealers aanwezig zijn.”

 

Een medewerker uit het AZC in Hoogeveen, wie niet genoemd wil worden in verband met zijn werk, vertelt dat hij er zeker van is dat er drugs wordt gebruikt in een AZC, maar het levert volgens hem geen problemen op. ”Ik heb nooit meegemaakt dat er overlast is. Het feit dat ze drugs gebruiken betekent niet dat het er meteen heel heftig aan toe gaat.” Omar vertelt dat hij zelf nooit heeft gezien dat er harddrugs worden gebruikt. “Er werd weleens wiet gerookt, maar echt drugs? Nee dat heb ik nooit gezien.” Een reden voor asielzoekers om drugs te gebruiken is om de trauma’s die ze hebben meegemaakt te vergeten. Wanneer ze drugs gebruiken hoeven ze er even niet aan te denken en leven ze in hun eigen wereld. Zo vertelt Ada Peverelli dat bij mensen met psychische problemen het drugsgebruik vaker voor komt. ”Je ziet dat vreemdelingen die geen vergunning krijgen en al jaren in Nederland verblijven en alleenstaande jongneren, vatbaarder zijn voor drugsgebruik.”

 

“Tuurlijk proberen wij vrijwilligers in te zetten om activiteiten te organiseren, maar door de regering wordt niets voor deze mensen geregeld. Het lijkt mij dan ook niet raar dat het drugsgebruik en vooral het dealen hierdoor zal gaan stijgen, want wanneer je niet mag werken, niets te doen hebt en eigenlijk dus ook niets mag doen, wat zou jij dan doen om een extra centje bij te verdienen? Deze mensen zijn kwetsbaar en ik denk dat het goed is om dit in ons achterhoofd te houden. Hoe hoog de instroom ook is, het is zonde dat er zo weinig plekken zijn dat we asielzoekers op deze plekken moeten onderbrengen om ze maar een onderdak te bieden.” Aldus Zoï Paulissen.

 

Uit dit onderzoek blijkt dat er daadwerkelijk drugs wordt gebruik in verschillende AZC ‘s. In grote steden meer dan in kleinere steden, want daar zijn meer koffieshops waar drugs ‘ingekocht’ kan worden. Door de steeds slechter wordende beveiliging wordt het drugs gebruik makkelijker. Er is een te grote groep aan vluchtelingen waardoor het onmogelijk is om concrete veiligheidscontroles uit te voeren. Er kan wel wat aan gedaan worden door beter te controleren, maar dan moet het wel eerst een erkend probleem worden. Kortom “een wietje” is normaal wanneer dit gerookt wordt, maar de zwaardere drugs blijft tot nu buiten beschouwing. Wat de toekomst hierin brengt zal ons benieuwen.

 

 

[1] https://www.coa.nl/nl/over-coa/cijfers/