door: Quincy Hofland en Niels Paans

Ze reizen van hot naar her, verdienen miljoenen, tonnen of misschien ‘maar’ enkele duizenden euro’s met hun optredens en lijden met hun werk een druk luxeleventje. We hebben het over de dj’s van de huidige maatschappij, die steeds vaker kritisch worden bekeken en waar ook meer mensen een mening over hebben. Het Britse blad DJ Mag besloot jaren geleden de dj’s door middel van een online stemming te laten beoordelen door haar lezers. De zogenoemde ‘DJ Mag top 100’, waarin de populairste dj wordt gekozen, wordt ieder jaar gepubliceerd en is ook vandaag de dag nog een hot issue. Maar heeft de publicatie van de lijst ook gevolgen voor de dj zelf? Is het voor de nummer 100 een groot drama dat de lijst bestaat? Of betekent het voor de nummer 1 juist een gegarandeerd succesvol jaar?

Actueel
In aanloop naar de publicatie van de lijst in oktober 2016 zijn al veel danceliefhebbers in discussie over de waarde van de lijst. “Als je kritisch naar de lijst kijkt, zie je dat de luistercijfers van DJ’s totaal niet gelijk zijn aan het aantal gestegen posities,” vertelt datajournalist Yordi Dam namens NRC Handelsblad. Het is misschien wel de grootste kritiek op de DJ Mag 100 momenteel. Zo valt ook te lezen op het discussieplatform Reddit:

 

 

Lezers en fans kunnen via een mailadres zo vaak mogelijk stemmen op zijn of haar favoriete dj, waardoor door de betrouwbaarheid in het geding komt. Sarah Strijker, hoofdredacteur van DJ Mag in Nederland, ziet ook dat er steeds meer kritiek is op de publicatie van de lijst. “Het is al jarenlang zo dat wij de poll hebben en mensen daar via hun emailadres op kunnen stemmen,” vertelt Strijker. “In totaal stemmen ruim een miljoen mensen ieder jaar en deze mensen kiezen hun favoriete dj. In de media wordt jammer genoeg elk jaar opnieuw het label ‘beste dj van het jaar’ eraan gehangen. Maar dit is niet correct en jammer genoeg is deze titel er ooit gekomen en nooit meer verdwenen.”

De DJ kan door de manier van stemmen zijn fans optrommelen zo vaak mogelijk te stemmen. “En dat gebeurt ook”, vertelt Yordi Dam. “Vorig jaar was er namelijk veel kritiek op de lijst toen de populaire dj’s Dimitri Vegas en Like Mike meisjes in bikini het strand op stuurden en zo stemmen probeerde te ronselen. Mensen werden min of meer gedwongen om via de iPad die dames vast hadden, te stemmen.” Uiteindelijk lukte het duo ook om de eerste plek te veroveren. De fans in de dancewereld waren verbaasd, boos, maar ook begripvol. Dam: “Best logisch, als DJ wil je gewoon nummer 1 worden. Dat zullen ze niet zo openlijk laten blijken, maar nummer 1 worden geeft je een bepaalde status”, aldus Dam.

Gevolgen of niet?
Maar is de bekendmaking van de DJ Mag tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE) wel zo invloedrijk? Maakt het uit als je als dj zijnde op nummer 1 eindigt of op nummer 100? De Bredase DJ Daan Romers (Dannic) kwam in 2013 voor het eerst in de lijst terecht. Hij startte op positie 74, waarna hij in 2014 flink steeg naar nummer 30. In 2015 maakte hij nog een kleine stap omhoog, en dit jaar daalde hij weer flink, namelijk naar nummer 74. Hoe het komt? De manager van Dannic, Leander Maas, heeft wel een idee. “Als je als dj start en je doet het een beetje goed, kom je al snel in de lijst terecht”, laat Maas weten. “Dannic is in 2013 flink gegroeid en is daarmee meer bekend geworden. Dit zorgde er mede voor dat hij in de jaren daarna steeg op de lijst. Toen hij steeg, wist op een gegeven moment iedereen wie hij was. Maar ook de populariteit van een dj neemt soms gewoon af,” vertelt Maas.

Ondanks dat Dannic redelijk hoog is gekomen in de lijst, hebben de stijgingen geen invloed gehad op het aantal boekingen. Maas: “Dannic heeft zijn vaste fans, zijn boekingen, zijn shows en zijn muziek”, laat Maas weten. “Dus we laten het zeker niet afhangen van de DJ Mag top 100. Er zijn veel gekke sprongen gemaakt in de lijst door verschillende dj’s, en dat zegt denk ik wat meer over hoe wisselvallig de lijst kan zijn. Er staan namen in die nog weinig gepresteerd, en die kunnen ineens heel hoog eindigen. DJ’s die van grote waarde zijn geweest in het afgelopen jaar, bijvoorbeeld wat betreft plays, eindigen weer lager.” Niet alleen Dannic, ook andere DJ’s zien weinig voordelen van de top 100. “Als nummer 1 het jaar doorgaan is fijn, je merkt het misschien in een wat groter aantal boekingen. Maar de invloed van de lijst valt allemaal wel mee,” vertelt Maas.

Dannic en zijn manager kijken dus vrijwel niet om naar de top 100. Toch was er naar de uitslag nog een kleine interactie met de fans. “We hebben een thank you video gemaakt met een link naar DJ Mag. Dit is voor de fans die op Dannic gestemd hebben. Die wilde we toch even bedanken.”

DJ Mag in een andere vorm
Yordi Dam deed in 2016 samen met Rolinde Hoorntje onderzoek naar de DJ Mag top 100. Naast dat zij al snel tot de conclusie kwamen dat het meer een populariteitspoll was in plaats van een poll waarin de beste dj van het jaar werd gekozen, trok hij ook door middel van cijfers conclusies. “We dachten dat we maar eens moest gaan kijken hoe ze het op social media doen en hoe dit in verband staat met het aantal weergaven op Spotify”, vertelt Dam. “We wilde dus niet alleen naar het lijstje kijken, maar ook echt onszelf verdiept hebben in wat die DJ’s dit jaar hebben afgeleverd aan de muziekwereld.”

 

Te zien is dat DJ David Guetta het enorm goed doet op Facebook. Met ruim 55 miljoen volgers houdt hij de nummer 2 Avicii met ruim 19 miljoen volgers ruim achter zich. Nummer 1 in de top 100, Martin Garrix, doet het ook het beste op Instagram. Met bijna 8 miljoen volgers worden zijn foto’s en video’s het vaakst bekeken.

Door social media en Spotify cijfers erbij te pakken, hoopt Dam een goed beeld te hebben geschetst hoe de top 100 er daadwerkelijk uit moet zien. “Je moet eigenlijk kijken wat in een jaar tijd de DJ heeft betekent voor scene. Hoe populair is hij bijvoorbeeld op social media. Heeft diegene bijvoorbeeld een groot bereik, dan is er iets gaande. Dit hebben we geprobeerd weer te geven. Aantal optredens zou bijvoorbeeld ook kunnen, of kijk eens naar de popprijs. Zo zie je pas echt wat er gaande is in dat wereldje. In ons onderzoek hebben we cijfers gebruikt, feiten zijn namelijk belangrijk en niet alleen een mening.”

Volgens Dam valt de manier van stemmen bij de DJ Mag top 100 op. “Het lijkt een beetje op de televizierring”, zegt hij. “Je kunt zo vaak als je wilt stemmen en uiteindelijk rolt er wel een uitslag uit. Voor de betrouwbaarheid van zo’n lijst is dat niet goed. De dj’s worden afgerekend op de hoeveelheid fans. De kwaliteit van de muziek komt totaal niet aan de orde. En dat is best kwalijk. DJ Mag top 100 is tegenwoordig een prijs die dj’s dan ook zien als mooi meegenomen”, sluit Dam af.

Conclusie

De conclusie die kan worden getrokken is dat de DJ Mag top 100 weinig tot geen invloed heeft op de DJ’s die in de top 100 voorkomen. Degene die bovenin in de lijst eindigt, heeft zijn vaste boekingen, fans over de hele wereld en zijn vaste muziek. De inkomsten of de boekingen af laten hangen van een Brits blad dat een online stemming houdt, geldt niet voor deze DJ’s. Daar zijn ze simpelweg te groot voor. Rondlopen met de titel ‘beste/populairste DJ van het jaar’ wordt daarentegen wel gezien als iets fijns, aangezien boekers hiermee veel fans naar de DJ kunnen trekken.

De uitslag van de DJ Mag top 100 heeft ook gevolgen voor de meningen van volgers. Fans en lezers kijken heel erg verschillend tegen de waarde van een DJ Mag top 100 aan. De een vindt het een goede weergave van wie de beste dj is, de ander, zoals Yordi Dam, vindt het meer op een televizierring concept lijken; bijzonder onbetrouwbaar.

Hoe moet het anders? De bronnen die zijn benaderd zijn het er allemaal over eens: feiten/cijfers moeten op tafel komen. Yordi Dam deed dit al met Spotify-plays en social media-volgers. Leander Maas ziet juist meer in een combinatie van stemmen en cijfers. Maas: “Zo blijft het interessant voor zowel de dj als de stemmer. De DJ hoeft zo niet alleen af te gaan op hoeveel fans hij heeft, maar kan ook de aantal plays daar in meenemen. Een veel beter concept.”