In de aanloop naar de verkiezingen van 2017 komt de Partij Voor de Vrijheid met haar nieuwe verkiezingsprogramma genaamd, ‘Nederland weer van ons!’ Belangrijke punten voor de PVV zijn: Het de-islamiseren van Nederland en een vertrek uit de Europese Unie. Verschillende experts zijn sceptisch over de uitvoerbaarheid van en het financiële plaatje achter dit verkiezingsprogramma.

De PVV wil een verbod op de Koran en het islamitisch onderwijs, alle Nederlandse moskeeën sluiten, de grenzen dicht gooien voor islamitische asielzoekers en daarnaast uit de EU. In het verkiezingsprogramma staan verschillende cijfers waarmee de partij van Wilders aangeeft hoeveel geld de verschillende punten, volgens de PVV, gaan kosten of opleveren. Hier staat vermeld dat de PVV geen kosten berekent voor een uittreding van Nederland uit de EU. Ook staat er dat het punt de-islamiseren van Nederland de schatkist 7,2 miljard euro op zal leveren. Hoe de PVV is gekomen aan deze berekening is onduidelijk. Dit omdat ze er voor gekozen hebben om het programma niet door te laten rekenen door het Centraal Planbureau. Hiermee is de PVV, samen met de Partij voor de Dieren, de enige die dit niet laat doen. Dit staat vermeld op parlement.com. Voorheen liet de PVV haar verkiezingsprogramma wel doorrekenen. Uit de berekening van 2012 bleek de het programma destijds, op korte termijn het beste uit zal pakken voor de economische groei en werkgelegenheid in Nederland.

De partij van Wilders wil op geen enkel vlak meewerken. Alle benaderde leden van de partij weigeren om een financiële onderbouwing te geven. Ook geven ze niet aan hoe ze het programma denken te kunnen uitvoeren. De partij weigert om inhoudelijk reactie te geven. PVV fractielid Dion Graus: “Onze fractievoorzitter, lijsttrekker, partijleider Geert Wilders voert als enige het woord aangaande onze verkiezingspunten.” Wilders is echter op geen enkele wijze te bereiken.

Audiofragment telefoongesprek secretariaat PVV:

Voor dit onderzoek zijn verschillende experts gevraagd om hun visie te delen over de verkiezingspunten de-islamiseren van Nederland en een vertrek uit de EU.

 

De-islamiseren van Nederland

Filosoof en schrijver Floris van den Berg is gespecialiseerd in religie/atheïsme en houdt zich bezig met het analyseren van verkiezingsprogramma’s. “Het verkiezingsprogramma van de PVV is niet uitvoerbaar. Een verbod op de Koran en een verbod op moskeeën gaat namelijk in tegen de grondwet.” In dit geval artikel 6, vrijheid van godsdienst en geloofsovertuiging. Volgens Van den Berg kan de PVV de grondwet niet aanpassen. “Zelfs wanneer de PVV het voor elkaar krijgt om een meerderheid te vormen in het parlement, dan nog is het bijzonder lastig om iets aan de grondwet te veranderen.” 

Voor het aanpassen of afschaffen van een grondwet moet een lange procedure doorlopen worden. Er zijn twee lezingen nodig in het parlement. Voor de tweede lezing moeten er verkiezingen plaats vinden. Daarna moet er een tweederdemeerderheid zijn in zowel de Eerste als in de Tweede Kamer. Dit staat vermeld op de site van het biografisch archief
PDC – Nederlandse grondwet.

Ook een verbod op islamitisch onderwijs kan volgens Van den Berg niet makkelijk uitgevoerd worden. “De politiek kan niet enkel het islamitisch onderwijs verbieden. Als er een verbod komt, dan zullen alle vormen van religieus onderwijs moeten worden verboden. Dus ook het christelijk onderwijs.” De PVV zal hiervoor artikel 23, het openbaar en bijzonder onderwijs, van de grondwet af moeten schaffen. Van den Berg vindt het verkiezingsprogramma van Wilders meer symboolpolitiek. “Het probleem met Wilders is dat hij specifiek de islam aanpakt maar niet consistent doordenkt.” Van den Berg vertelt dat het geen enkele zin heeft om de koran en moskeeën te verbieden. “Dat moet je gewoon niet doen. Men moet de koran vrij laten, maar wel kunnen bekritiseren net als alle andere boeken. In een open samenleving moet iedereen kritiek kunnen leveren.”

Van den berg zet vraagtekens bij de 7,2 miljard die het de-islamiseren van Nederland, volgens Wilders, op zal leveren. “Hoe ze aan 7,2 miljard denken te komen? Daar kan ik geen zinnig antwoord op geven. Er staat namelijk geen enkele onderbouwing in het programma van de PVV. Dat is ook het hele probleem, het is gewoon een beetje rondtoeteren.”

Prof. Dr. M. Fennema, politicoloog en gespecialiseerd in rechts-extremisme, immigratie en politiek, denkt dat het idee van de Partij Voor de Vrijheid, de islam uit het straatbeeld laten verdwijnen, wel uitvoerbaar is. Echter niet in de vorm van dit verkiezingsprogramma. “De tijd leert dat etnische zuiveringen langzaam op gang komen. In dat proces worden maatregelen voorgesteld om in te voeren zonder de grondwet te wijzigen. Zo begint zuivering klein en bouwt het langzaam uit. De politiek gaat dan opzoek naar steeds meer draagvlak. Het zal veel tijd kosten maar het is wel mogelijk om uiteindelijk de islamitische gemeenschap aan te pakken.”

Volgens Fennema is het echter onmogelijk om een religie te laten verdwijnen. “De islam zal altijd blijven bestaan, of het nou verboden wordt of niet. Het islamitisch geloof gaat na een verbod onder de grond zitten en zal daardoor minder zichtbaar zijn. Echter bestaat het geloof dan nog wel.”

Fennema zet evenals Van den Berg vraagtekens bij de financiële berekening van het verkiezingspunt de-islamiseren. “Misschien dat de PVV enkel op korte termijn heeft nagedacht. Bijvoorbeeld, wanneer islamitische vluchtelingen niet meer worden toegelaten in Nederland, of wanneer vluchtelingen, eventueel met geweld, worden uitgezet, zullen er minder uitkeringen hoeven worden uitgekeerd. Dit scheelt een hoop geld, maar wanneer asielzoekers geen huisvesting meer krijgen, zullen ze hier op straat gaan leven. Dit kost ook een hoop geld. Op de korte termijn bezuinig je, maar in de repressieve sfeer moet er geld bij.” Volgens Fennema is de berekening die in het verkiezingsprogramma van de PVV staat dus niet correct. Ook vindt Fennema het opmerkelijk dat er geen kosten zijn berekend voor een uittreding van de EU.

  

Nederland uit de EU

Prof. K. Groenendijk, gespecialiseerd in migratie en de rechtspositie van migranten in Nederland en Europa, schrijft in een artikel voor het Nederlands Juristenblad (Uittreding van Nederland uit de EU), dat Nederland, wanneer het de grenzen dicht gooit voor vluchtelingen, er nog niet is met enkel een vertrek uit de EU. “Wat betreft gezinsmigranten en vluchtelingen is Nederland behalve aan EU-regels ook gebonden aan internationale verdragen, zoals het Europese Verdrag inzake de Rechten van de Mens (EVRM) en het Vluchtelingenverdrag. Opzegging van het EVRM zou tot gevolg hebben dat Nederland ook de Raad van Europa zou moeten verlaten. Nederland zou dan met Wit-Rusland tot de zeldzame Europese landen buiten die organisatie gaan behoren.” Volgens Groenendijk zal Nederland na uittreding van de EU, geen enkele invloed meer hebben op de Europese regelgeving terwijl het toch gebonden blijft aan de regels van de EU.

Volgens Mieke Ripken, senior woordvoerder van VNO NCW en MKB-Nederland, heeft uittreding uit de EU grote financiële gevolgen. “Uittreding uit de EU zal rampzalig zijn voor de Nederlandse economie. Zeker voor het MKB dat in Nederland goed is voor 60 procent van de exportwaarde.” Uit Europa betekent ook een einde aan de vrijhandelszone tussen Nederland en de rest van Europa. Volgens VNO NCW zullen hierdoor veel internationale hoofdkantoren verdwijnen uit Nederland.

Ripken: “Dit verschijnsel zie je nu ook in Engeland. Het zal veel banen en geld gaan kosten wanneer dit ook in Nederland gebeurt. Nederland is met zijn kleine economie enorm afhankelijk van Europa. Een einde aan de vrijhandelszone zal een ramp zijn voor exportbedrijven.” Volgens Ripken lopen de kosten van de Brexit hoog op. Dit zal ook het geval zijn bij een Nexit.

Fiscal Times, een Engels online medium dat gespecialiseerd is in financiën en economie, komt met een berekening van de kosten van de Brexit. Het totale bedrag zal volgens het onderzoek uitkomen op ongeveer 20miljard pond (22miljard euro.) Dit komt neer op 350 euro per inwoner. Ripken: “Engeland heeft nog een sterke eigen munteenheid, Nederland heeft geen sterke munteenheid waar naar terug kan worden gekeerd.” Volgens Ripken klopt de berekening van het verkiezingspunt, geen kosten voor uittreding van de EU dus niet. Ook de 7,2 miljard voor de-islamiseren kan Ripken niet verklaren.

 

Succes PVV

Volgens Fennema, Van den Berg, Ripken en Groenendijk is het verkiezingsprogramma van de partij van Wilders niet uitvoerbaar en klopt de financiële berekening niet. Daarnaast vindt Fennema het belangrijk om na te gaan wat de gevolgen kunnen zijn van het verbieden van een religie in een land als Nederland. “Het creëert een grote splitsing in de maatschappij en dat kan leiden tot angst en verzet. Zo ontstaat er een angstmaatschappij met een hoop onvrede.” Volgens Fennema gaat een verbod op religieuze boeken en gebedsbuizen in tegen het volledige principe van waar Nederland voor staat, vrijheid. Volgens Groenendijk heeft een uittreding uit de EU geen positieve gevolgen voor het aantal immigranten in Nederland. Uittreding zal volgens VNO NCW grote financiële gevolgen hebben. Van den Berg: “De remedie is erger dan de kwaal.”

Toch valt het succes van de PVV volgens Van den Berg wel te verklaren. “De PVV is de enige partij die het probleem met de islam en de EU aankaart. Andere partijen zijn daar niet zo duidelijk in. Mensen vinden dat de PVV een duidelijk en goed punt heeft. Maar wanneer er gekeken wordt naar de strategieën die Wilders heeft, deugt de PVV niet. Ik denk dat kiezers vooral kijken naar het feit dat er eindelijk iemand is die het probleem met integratie, de islam en de EU aankaart. Het maakt de kiezers daarbij niet uit of het programma wel of niet uitvoerbaar is. Dat is bij andere populistische partijen ook zo. Kijk naar de muur van Trump, dat idee is ook niet uitvoerbaar maar mensen stemmen er blijkbaar toch op.”