Onderzoek

De Nederlandse dance-industrie: Waar komt het succes vandaan?

Jun 27, 2017 rinsebulkmans

 

Dance is een verzamelnaam voor alle soorten elektronische muziek. Het belangrijkste kenmerk is dat de muziek grotendeels gemaakt is met elektronische muziekinstrumenten en meestal niet live gespeeld kan worden. De meeste dj’s bewerken oude nummer door een paar akoestische instrumenten toe te voegen aan het nummer.

De eerste dancestijlen zijn ontstaan begin jaren 80 in de Verenigde Staten. House en techno zijn de oudste stromingen en vanuit die dancestijlen ontstonden ook de andere dancestijlen. De naam house is ontleend aan de club the Warehouse in Chicago, waar dj Frankie Knuckles als eerste begon met experimenteren.

Eind jaren 80 waaiden deze stromingen over naar Europa, met name naar Engeland, Duitsland, Nederland, België en Ibiza. Vrij snel daarna kwamen de eerste danceplaten in de hitlijsten. In Nederland werd er tot aan circa 1992 geen onderscheid gemaakt in de verschillende soorten dance en noemde men alles house.

Begin jaren 90 gaat Nederland een grote rol spelen binnen de Dancemuziek. In Rotterdam waren het dj Paul Elstak en dj Rob die in club Parkzicht expimenteerde met steeds hardere dancemuziek. Er werd vooral gekeken naar hoeveel beats per minuut er in een nummer konden (BPM). Normaal was het 120 BPM, maar beide dj’s haalden al snel de 200 BPM. Door dit hoge aantal beats per minuut ging de muziek steeds harder klinken en ontstond de Hardcore house.

De hardcore kreeg veel volgers in Nederland, die zichzelf ‘Gabbers’ noemden. De Gabbers kleedde zich in trainingspakken, scheerde hun hoofd kaal en droegen over hun trainingspak een bomberjack. In die tijd (jaren 90) ontstonden ook de eerste gabberfeesten.

Dj’s Nederland

Nederland is een klein land, maar groot als het gaat om DJ-prestaties. Zo zien we dat de DJ’s van Nederlandse komaf wereldwijd populair zijn. Nederland levert inmiddels vier jaar op rij de helft of meer van de DJ’s uit de top 10 van de wereld. In 2016 stonden er maar liefst 32 dj’s in de top 100 van de dj mag.

De wereldwijde populariteit hebben de Nederlandse DJ’s volgens de fans vooral te danken aan het feit dat zij de trend zetten in deze muziek, vernieuwende muziek maken en een unieke en onderscheidende sound hebben. Ruim een derde noemt dat ze goede liveshows geven. De meest populaire DJ onder de Nederlanders is op dit moment Armin van Buuren, terwijl de rest van de wereld Martin Garrix verkiest tot meest populaire dj.

De populariteit van DJ’s onder de Nederlanders lijkt vooral te maken te hebben met identificatie met de leeftijdscategorie van de DJ. Vooral de jonge generatie (onder de 40 jaar) heeft een voorkeur voor elektronische muziek. Nederlanders boven de 30 jaar kiezen Armin van Buuren het vaakst als meest favoriete DJ. Meest favoriete DJ boven veertigers is Tiësto. Jongeren onder de 30 jaar hebben een voorkeur voor Hardwell en Martin Garrix.

Economische waarde dance-industrie

De dancemuziek groeit nog steeds aan populariteit. Vooral Nederlandse DJ’s zijn succesvol en de exportwaarde van de industrie zit dan ook nog steeds flink in de lift. De laatste vijf jaar is de exportwaarde zo’n 2,5 keer toegenomen. Dat blijkt uit onderzoek van het ING.

Hoewel de exportwaarde vrij hoog is, is Nederland volgens ING-econoom Marten van Garderen niet afhankelijk van de dance-industrie. “Nederland is niet volledig van de dance-industrie. De economie blijft draaiende in Nederland en er zijn genoeg andere dingen die zorgen voor een goede economie in Nederland. Het is niet zo dat als de dance weg valt, dat Nederland failliet gaat.”

Als het groeitempo van de laatste drie jaar gehandhaafd blijft, komt de exportwaarde in 2016 uit op 218 miljoen (het bedrag is nog niet bekend). Zo blijft het belang van Dance voor de Nederlandse economie dus nog steeds fors toenemen.

Volgens van Garderen blijft de exportwaarde van de dance-industrie wel groeien in Nederland, alleen het groeipercentage zal niet meer zo hoog zijn als de afgelopen jaren. “Dit komt met name omdat andere landen in opkomst zijn als het gaat om dj’s. Nederland zal op dit gebied meer concurrentie krijgen.”

De waarde van de dance-export bestaat voor het grootste deel uit optredens van Nederlandse dj’s in het buitenland. Ook in Nederland zelf zijn dj’s als Armin van Buuren, Tiësto, Hardwell en Martin Garrix goed voor een miljoenenomzet. De top tien bestbetaalde dj’s haalden vorig jaar gezamenlijk zo’n 247 miljoen euro binnen. De artiesten verdienden daarmee zo’n 2,5 procent meer dan het jaar ervoor.

Bezoekers geven in 2016 gemiddeld bijna 150 euro uit op een dancefestival, in 2015 was dit nog 140 euro. In het jaar 2016 heeft bijna een kwart van de Nederlanders een dance-evenement bezocht. De grotere dancefestivals trekken bijna 2,8 miljoen bezoekers, in 2015 jaar waren dit er nog 2,7 miljoen.

Afbeelding 1: De exportwaarde van de Nederlandse dj’s afgelopen 6 jaar

 

De Nederlandse dj’s treden over de hele wereld op. Ze variëren van festivals tot concerten. In de volgende vijf landen hebben ze het meest gedraaid in 2016:

  1. Verenigde Staten: 1582 optredens
  2. Duitsland: 379 optredens
  3. Spanje: 365 optredens
  4. Groot-Brittannië: 352 optredens
  5. Canada: 261 optredens

 

Succes Nederlandse dance-industrie

Nederland is al jaren toonaangevend in de dance-industrie. In de afgelopen 10 jaar eindigde maar liefst acht keer een dj uit Nederland op nummer 1 in de dj Mag. De dj Mag top 100 is een lijst met de meest populaire dj’s uit dat jaar. Armin van Buuren eindigde vijf keer op rij als nummer 1 (2007, 2008, 2009, 2010 en 2012) als meest populaire dj. Hardwell (3x) en Martin Garrix (1x) complementeren de overige jaren, met uitzondering van de jaren 2011 en 2015. In die jaren werden de Fransman David Guetta (2011) en het Belgische duo Dimitri Vegas en Like Mike (2015) de meest populaire dj’s. Maar wat is de reden waarom Nederland zo succesvol is in de dance-industrie?

Volgens producer Melvin Aarden (Mell Tierra) heeft het te maken met de Nederlandse cultuur. “Nederlander is voorloper op het gebied van dancemuziek. Dat komt omdat wij er vroeg bij waren. Bovendien zijn veel jonge Nederlanders geïnteresseerd in het maken van dancemuziek. Zij zien namelijk ook wat bijvoorbeeld Hardwell presteert. Daarnaast heeft Nederland ook een goede leerschool. Kijk maar naar de dj-school in Breda. Dat is een heel leuk idee en inspireert jongeren om dj te worden.”

De dj-school in Breda is een muziekschool. Waar men vroeger op pianoles of vioolles ging, leert de dj-school Breda hoe je de instrumenten kunt mixen om tot een goed nummer te komen.

 

De dj-scholen die er zijn in Nederland staan hoog aangeschreven. Dat komt omdat je daar les kan krijgen in je eigen favoriete muziekstijl en omdat ze dj’s en producers ontvangen om cursussen te geven. De dj-scholen in Nederland beschikken over een uitgebreid muziekbestand in alle muziekstijlen.

De dj-school Nederland organiseert ook eigen succesvolle evenementen bijvoorbeeld tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE) en in de zomer op Ibiza. Bij deze evenementen krijgen jonge talenten de kans om zich in de kijker te spelen.

Naast de dj-scholen in Nederland komt er ook een house of dj’s. De house of dj’s is wordt soort kennis- en expirience centrum waarin iedereen kan ervaren hoe het is om een dj te zijn of om je kennis te laten maken met de dance. Het kenniscentrum zou in 2018 in Amsterdam te vinden moeten zijn. Initiatiefnemer Arnold van der Leden is blij met de ontwikkeling. “Het is goed om jongere mensen kennis te laten maken met de dancewereld. Zo willen we ervoor zorgen dat de dance-industrie groot blijft in Nederland.”

Arnold van der Leden is zelf al een aantal jaren actief in de dancewereld en ziet de House of dj’s als een mooie investering voor de toekomst. Toch kan Van der Leden moeilijk verklaren waarom Nederland zoveel top dj’s aflevert in vergelijking met andere en grotere landen.

Maar er zijn meer redenen waarom Nederland zo succesvol is in de dance-industrie. Volgens Raf Jansen, docent aan de Fontys Hogeschool voor Kunst en begeleider producers die op die school zitten , heeft het te maken met de welvaart van Nederland. “Nederland is een welvarend land en kan daardoor veel aandacht besteden aan secundaire levensbehoefte (waar dance-industrie onder valt). In ieder dorp is wel een plek te vinden waar een jonge dj kan draaien. Dat is iets wat belangrijk is. Hoe meer een jonge dj draait, hoe meer ervaring hij of zij opdoet”

Melvin Aarden beaamt dit. “Een jonge dj draait de ene keer voor een volle tent, de andere keer weer voor een lege tent en daarna weer voor een volle tent. Daar word je een betere dj van. Je creëert hierdoor een goede mentaliteit en uiteindelijk maak je de juiste muziek die bij de mensen aanslaat. Je moet ook niet vergeten dat Nederlanders kritisch zijn. Het is moeilijk om de juiste muziek voor het publiek te maken. Op het moment dat je het publiek in Nederland in de hand hebt, dan is de kans groot dat je in het buitenland ook slaagt.”

Het is dus duidelijk dat je veel moet oefenen om een goede dj te worden. Zowel Raf als Melvin zijn van mening dat zolang Nederlandse dj’s het goed doen in het buitenland, dan volgen er steeds nieuwe jongens die in de muziekbranche aan de slag gaan. “Je kunt het vergelijken met voetballertjes. Als de profvoetballers het goed blijven doen, dan wekt weer energie op voor de jeugd. Zij willen net zo goed worden als hun idool en kiezen er daarom voor om op voetbal te gaan. Ditzelfde voor producers. Zolang veel Nederlandse dj’s succes hebben, zullen veel jonge mensen enthousiast worden voor de dance-industrie”, aldus Melvin.

Toch blijft het speculeren waarom nou juist Nederlanders de trend hebben gezet als het gaat om dancemuziek. “Er is niet echt een reden waarom een Nederlander hier mee begon”, legt Raf Jansen uit. “Het is meer een kwestie van geluk dat het een Nederlander was. Die jongens die er mee begonnen, waren gewoon goed. Het gevolg was dat er meer interesse kwam van andere Nederlanders en daardoor een soort kettingreactie kwam.”

Toekomst Nederlandse dj’s

Doordat Nederlandse dj’s zo succesvol zijn in het buitenland, zullen jongeren meer interesse hebben in de dancemuziek. De aanstroom blijft groot en omdat Nederlanders goed begeleid worden, kunnen ze snel doorbreken. Het blijft alleen wel de vraag of een nieuwe dj de juiste muziek kan maken. Het publiek in Nederland is dus vrij kritisch, in de zin van dat ze een bepaalde muzieksoort niet snel leuk vinden. Dj’s zoals Hardwell, Tiesto en Afrojack hebben de juiste manier gevonden om het publiek te vermaken en zijn nu zeer bekend over de hele wereld. Maar hoe ziet de toekomst van de Nederlandse dj’s eruit?

Als het Arnold van der Leden ligt, zal Nederland de komende jaren domineren in de dance-industrie. Dat komt voornamelijk door de stijgende populariteit van de dancemuziek.

Ook volgens Melvin Aarden is het einde nog niet in zicht. “De export blijft nog groeien en ik denk dat de groei nog wel even aanhoud. Dit jaar was de derde editie van The Flying Dutch. Dit jaar was het de moeilijkste editie, omdat ze voor andere namen kozen. Zo was Martin Garrix er niet bij dit jaar (hij koos voor Pinkpop). Maar je zag wel dat het festival nog genoeg bezoekers trok. Wat je wel ziet, is dat dj’s nu vooral naar Azië trekken voor hun shows. Azie was nog niet zo bekend met de dancemuziek, maar dat is nu wel in opkomst. Met als gevolg dat de Nederlandse dj’s meer export creëren in een gebied wat nog niet zo trek was. Alleen daarom al blijft de export nog groeien.”

Raf Jansen is het hier niet helemaal mee eens. “Het fenomeen dj zal niet veel toekomst meer hebben. Ik denk dat het dj-schap de komende jaren langzaam over gaat in andere vormen van muziek maken. Een dj staat achter een tafel met draaiknoppen en maakt vanuit daar muziek. Dat zal in de toekomst minder worden, omdat steeds meer mensen muziek maken door middel van produceren. Ze kiezen een nummer en gooien er diverse instrumenten doorheen om tot een goed nummer te komen. Misschien dat ze nog wel achter een draaitafel blijven staan, maar dat is dan alleen maar voor de vorm.“

Conclusie

Nederland is al sinds tientallen jaren succesvol in de dance-industrie. De ene na de andere dj uit Nederland wordt verkozen tot populairste dj van de wereld. De reden achter het succes heeft te maken met de cultuur in Nederland. De Nederlanders waren er vroeg bij en ook de Nederlandse danceorganisatie organisatie ID&T organiseerde al heel snel dancefeesten (Sensation) die uitgroeide tot een succes. Het is niet helemaal duidelijk hoe het komt dat juist Nederlanders zijn begonnen met het maken van dancemuziek. Volgens Raf Jansen heeft het te maken met geluk. De Nederlanders die er mee begonnen waren goed en dat heeft er voor gezorgd dat veel meer jonge Nederlanders geïnteresseerd zijn geraakt in de dancemuziek.
Het is niet makkelijk om door te breken als dj, omdat het Nederlandse publiek kritisch en moeilijk over te halen is. Op het moment dat een dj de juiste muziek maakt en daarmee het publiek uit Nederland verovert, dan kun je de klok er op gelijk zetten dat de dj in het buitenland ook een succes wordt. Dit geldt voor alle muziekstijlen. Verder is het belangrijk om als dj veel kilometers te maken. Dat betekent dat ze vaak zullen moeten draaien in cafés, ongeacht of ze vol of leeg zijn.

Iedereen ziet een positieve toekomst in de dancemuziek. Nederland zou volgens kenners een goede en jonge lichting hebben, die er voor kunnen zorgen dat Nederland internationale bekendheid behoud in de dance-industrie. Toch zal de stijging van het succes de komende jaren niet veel toenemen. Dit komt omdat andere landen de concurrentiestrijd aangaan met Nederland. Vooral Zweden (met onder andere Ingrosso, Axwell en Galantis) en de Verenigde Staten (Major Lazer en Dj Khaled) zullen de komende jaren vooruitgang boeken in de dancewereld.

Maar niet alleen als het gaat om de artiesten heeft Nederland een goede toekomst. Ook op financieel gebied gaat Nederland het goed doen. Volgens ING-econoom van Garderen zou de exportwaarde van de dj’s in Nederland in 2016 uitkomen op 218 miljoen euro. De afgelopen jaren waren er alleen maar grote stijgingen in de bedragen. Er zal volgens van Garderen de komende jaren wel een stijging zijn, maar die zal niet zo groot zijn als wat we de afgelopen jaren gewend zijn.

De stijging komt met name doordat de Nederlandse dj’s opzoek gaan naar nieuwe markten. In Azië is de dancemuziek nog niet heel succesvol, maar dat zal in de loop der jaren gaan veranderen. De Aziaten gaan de dancemuziek steeds leuker vinden, waardoor dj’s meer volle terreinen gaan denken. In andere woorden: Nederlanders zullen nog lang kunnen genieten van het succes van de Nederlandse dj’s.

Het succes van de Nederlandse dance is eigenlijk dus te danken aan de grote dj’s. Doordat dj’s als Paul Elstak, Tiesto en Armin van Buuren veel succes hebben, volgen veel jonge mensen. Zij zien wat de netgenoemde dj’s hebben gepresteerd en willen zelf net zo succesvol worden. En met succes: Hardwell (29 jaar) en Martin Garrix (20 jaar) hebben het voorbeeld gevolgd en zijn op jonge leeftijd al succesvol en zorgen voor naamsbekendheid van Nederland. Dit alles hebben we te danken aan een aantal clubs in Amsterdam en Rotterdam, die wilden experimenteerde met dancemuziek.