Het is ondertussen alweer meer dan twee jaar geleden sinds de Amerikaanse staat Colorado het gebruik van cannabis heeft gelegaliseerd. Na verschillende decennia waarin softdrugs ten zeerste niet werd gewaardeerd, begint het wietplantje een positieve reputatie te krijgen in de Verenigde Staten. Zo positief, dat niet alleen Colorado, maar ook de staten Alaska, Oregon en Washington in de afgelopen twee jaar het plantje hebben besloten te gedogen. Een ontwikkeling die veel teweeg brengt in The land of the free. Cannabis begint zijn plek in Amerika te vinden, maar wat voor maatschappelijke gevolgen heeft dit voor het land?
door Julie Velthoven en Rutger de Quay

Legalisatie

In Colorado, een kleine staat in het westen van de Verenigde Staten dat buiten zijn beroemde skipistes eigenlijk weinig bekendheid geniet in de VS, werd het medicinale gebruik van marihuana gelegaliseerd in 2000. Dat houdt in dat zieken die aan ‘kwalen’ leiden die onderdrukt kunnen worden door het gebruik van wiet of hasj dit legaal kunnen verkrijgen in die staat, een praktijk die gangbaar is in vele Amerikaanse staten. In Colorado mochten patiënten die aan bijvoorbeeld aids of kanker lijden gebruik maken van wiet of hasj. Niemand kon in het jaar 2000 echter vermoeden dat Colorado iets meer dan tien jaar later voorop zou lopen op het gebied van legale marihuana.

Ondanks dat wietgebruik in de Verenigde Staten vaak geassocieerd wordt met de Afro-Amerikaanse bevolking, is meer dan 80 procent van de inwoners van Colorado ‘blank’. Colorado is echter één van de weinige staten in ‘het diepe Zuiden’ die geregeerd wordt door afgevaardigden van de Democratische partij, een partij die in het algemeen al meer voorstander is van legale marihuana dan de Republikeinse partij. Al na de gedeeltelijke legalisatie in 2000 kwam er een vorm van ‘pot tourism’ op gang, waarbij Amerikanen uit andere staten afreisden naar Colorado om daar deels legaal marihuana te gebruiken – een praktijk die Nederlanders ook niet onbekend in de oren klinkt, kijkend naar Amsterdam. In de eerste jaren van de 21ste eeuw was dat ‘pot tourism’ echter nog marginaal, omdat de wet het bijvoorbeeld verbood om marihuana in het openbaar te gebruiken, en de hoeveelheden die gebruikers mochten kopen was gelimiteerd. Een kleine groep gebruikers vond echter de bestaande wetgeving niet ver genoeg gaan, en maakte dankbaar gebruik van de vele mogelijkheden die de Amerikaanse (federale) wet biedt om een volksreferendum te houden.

Referenda worden in de VS gezien als één basisprincipes van de democratie, en de mogelijkheid tot deze referenda wordt streng bewaakt door de grondwet. In januari 2012 dienden een groepje van activisten een verzoek in Secretary of State van Colorado voor het houden van een referendum te gelijk met federale verkiezingen in november 2012. Na een stevige strijd in het parlement van Colorado, waar Republikeinen tevergeefs allerlei hindernissen in de strijd zetten om het referendum tegen te houden, ging de Secretary akkoord. Stemgerechtigden in Colorado kregen daarom in november naast de keuze voor hun president nog een vraag: “Steunt u de legalisering van marihuana in Colorado, indien dit alleen verkocht mag worden aan inwoners van de staat ouder dan 21 zijn?” Het referendum hield in dat inwoners van Colorado thuis een onbeperkte hoeveelheid marihuana mochten kweken, en dat zij ‘onderweg’ maximaal 1 gram marihuana bij zich mogen hebben. In november kozen de inwoners massaal voor Barack Obama als president, en 55% van de stemmers sprak zich uit voor de verdere legalisatie van marihuanagebruik en verkoop in de staat. In de campagne voerden voorstanders een uitgebreide campagne waarin ze wezen op (onder andere) Nederlandse statistieken, waaruit blijkt dat het marihuanagebruik niet of nauwelijks stijgt na legalisatie van marihuana. De gouverneur van Colorado tekende na 2012 nog verschillende wetten omtrent marihuana, onder andere een wet die voorzag in het heffen van belasting op marihuana.

Na verschillende wetswijzigingen is nu ook de verkoop van marihuana legaal, maar is gebruik in het openbaar nog steeds verboden. Ook hebben individuen en winkels wel een aparte licentie nodig voordat zij marihuana mogen verkopen. Verschillende steden en stadjes in de staat hebben na de legalisatie eigen wetgeving ingevoerd om de verkoop te beperken: zo is in Colorado Springs de verkoop van marihuana verboden in het centrum van de stad nadat inwoners vreesden overstelpt te worden met ‘drugstoeristen’. Veel Amerikaanse staten kijken sindsdien met groeiend interesse naar Colorado, waar volgens velen –ook in Washington- de eerste serieuze stappen tot een volwaardige legalisatie worden gezet. Zo voerde de staat allerlei wetten in die bijvoorbeeld het rijden onder invloed van marihuana verboden, en verschillende dorpjes in de Aspen Valley (wereldwijd bekend van haar skipistes) wetten in om te voorkomen dat er ongelukken zouden gebeuren met stoned toeristen op de piste.

Politiek

Hoewel de legalisering veel in beweging zette in Colorado, bracht de legalisering –die samenviel met de legalisering van marihuana in de staat Washington aan de westkust- misschien nog wel meer in beweging in de landelijke politiek. Formeel zijn de Verenigde Staten namelijk nog steeds bezig met hun ‘War on Drugs’, die begonnen is nadat de VS in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw werden overspoeld met illegale drugs uit Zuid-Amerika. Formeel zijn de federale politie- en opsporingsdiensten namelijk nog steeds bevoegd om op te treden tegen marihuanagebruik, ook als dat in een staat gelegaliseerd is. Alhoewel president Obama heeft aangekondigd dat hij van mening is dat “we onze mening over drugsgebruik moeten bijstellen”, heeft hij te maken met een Congres dat door Republikeinen wordt bestuurd: zijn wetgeving krijgt geen meerderheid.

 

Dit komt mede door de Gateway theorie. De Gateway theorie bestaat uit het idee dat wanneer cannabis gelegaliseerd of gedoogd wordt, burgers door verveling of gewenning sneller over zullen stappen op hard drugs die veel schadelijker zijn zoals cocaïne en heroïne. Echter zijn er al heel wat onderzoeken gedaan die beweren dat cannabis in feite geen ‘Gateway’ drug is. Zo is al gesteld dat het niet de drug is die vatbaarheid voor hard drugs vergroot, maar je eigen zwakte voor verslavingen. Maar toch zijn er genoeg politici (zoals Boston burgemeester Marty Walsh en New Jersey gourveneur Chris Christie) in Amerika die de theorie gebruiken in protest tegen de cannabislegalisatie.

Economie

Na de legalisatie in Colorado en andere staten spreken steeds meer Amerikaanse media (NBC, The Huffington Post, The Financial Times, etc) over een ‘weed boom’, omdat er veel geld te verdienen is met de legalisatie. Ten eerste natuurlijk voor de staten die belasting heffen over de verkoop van marihuana, maar ook voor vele individuelen die legaal in verkooppunten kunnen werken. Volgens een onderzoek van de Marijuana Business Daily uit 2014 zou er in 2018 zo’n 7,4 tot 8,2 miljard dollar omgaan in de marihuana-industrie in 2018: en dat alleen maar in de staten waar marihuana nu al legaal is en enkele staten die naar verwachting snel zullen volgen. In de eerste twee maanden van de legalisatie in Colorado maakten slechts 59 winkels die een licentie hadden voor voor de verkoop van marihuana een omzet van een slordige 14 miljoen dollar. Na twee maanden verdiende de staat Colorado circa 7,6 miljoen dollar aan belasting die geheven werd.

Daarnaast vormt de staat voor toeristen nu ook een nieuwe reden om er naartoe te reizen. Vooral binnen de VS zelf is het nu een aantrekkelijk gebied om te bezoeken, wat toerisme in Colorado een boost heeft gegeven. Aan het eind van 2014 bereikte de Amerikaanse staat zelfs een record van 71,3 miljoen bezoekers die 18,6 miljoen dollar uitgaven in dat jaar. Dit als gevolg van een groei van 4 jaar, waarvan bijna twee jaar cannabis gelegaliseerd was.

Criminaliteit

Een van de grootste gevolgen door de legalisatie van cannabis in Colorado is de daling in criminaliteit. Alleen al in de eerste drie maanden bleek er een duidelijk verschil in misdrijven. Zo daalden de geweldmisdrijven zoals moord en aanranding met bijna 7 procent en ging het aantal diefstallen en inbraken zelfs met 11 procent naar beneden. Heden ten dage is er een record bereikt van laagste aantal overvallen in drie jaar, wat vooral in Denver een grote prestatie is.

Daarnaast is momenteel bijna 1/8e van alle gevangenen in de Verenigde Staten gevangen wegens een marihuana-gerelateerde straf, dat kost de Amerikaanse belastingbetalers bij elkaar zo’n 20 miljard dollar. De kosten van veiligheid in de Verenigde Staten zouden dan flink kunnen dalen bij een gedeeltelijke of volledige legalisering.

Schadelijkheid

Over de schadelijkheid van marihuana wordt al decennialang een heftig debat gevoerd. Bij de aanvang van de War on Drugs waarschuwde president Nixon nog dat ,,het gebruiken van marihuana ‘on-Amerikaans’ is” en dat marihuana ,,een enorm risico voor ons land brengt.” Hoewel wetenschappers elkaars onderzoeken in twijfel brengen, is er in de loop van de decennia een meer genuanceerd beeld ontstaan. De meeste onderzoekers erkennen dat marihuana geen kwaad kan zolang het recreatief gebruikt wordt en voor sommige groepen is er ook een aantoonbaar voordeel bij het gebruiken van marihuana – dezelfde reden waarom ‘medicinale marihuana’ in veel Amerikaanse staten wel legaal is.

Echter is de hoeveelheid cannabis-gerelateerde ER-opnames toegenomen. Dit als gevolg van cannabistoeristen die naar Colorado komen om te ‘proeven’ van de legale drug. In dit geval nemen ze vaak net teveel, waardoor ze hun lichaam in gevaar brengen. Dit leverde een resultaat van 70 in 10.000 naar 101 in 10.000 in slechts twee jaar tijd, wat een toename van 44 procent is. De personen in kwestie weten vaak ook niet wanneer het verstandig is om op te passen met de hoeveelheid cannabis waar ze gebruik van maken.

Werkeloosheid

In de Verenigde Staten duiken inmiddels ook speciale vacaturewebsites op voor mensen die graag in de marihuana-industrie willen werken, zoals 420careers.com (420 is Amerikaans-Engelse ‘slang’ voor marihuana). Na de legalisatie in Colorado (met een bevolkingsaantal van ‘slechts’ 5,4 miljoen) ontstonden er in de marihuana-industrie ongeveer 10.000 banen, een aantal dat waarschijnlijk nog veel hoger zal liggen in staten met meer inwoners (met een oog op bijvoorbeeld Californië en New York, respectievelijk 39 miljoen en 19 miljoen inwoners).

Op dit moment ligt het werkloosheidspercentage in Colorado iets onder de 4%, wat lager is dan vier jaar terug. Dit jaar (2016) bereikte de staat zelfs de top 10 van laagste hoeveelheid werkeloosheid binnen heel Amerika. Zo is het huidige percentage 3,9%, terwijl het landelijk gezien 5,3% is. Een mooi percentage dus.

 

Conclusie

Waar eerst cannabis een slechte naam had in de Verenigde Staten, heeft het land nu een staat die voorop loopt op het gebied van legalisatie van de softdrug. Dit met alle gevolgen van dien. Wat betekent dat het toerismelevel omhoog is gegaan, de criminaliteit cijfers omlaag zijn gegaan en de werkeloosheid is gedaald tot onder het nationaal gemiddelde.

Echter is het niet alleen rozengeur en maneschijn. Toerisme brengt ook het risico met zich mee dat onervaren burgers te veel gebruik maken van de drug, hierdoor eindigen verschillende toeristen al gauw in het ziekenhuis.

Maar dit experiment in Colorado biedt ook resultaten die nieuwe mogelijkheden bieden. Zo biedt het kansen voor de rest van het land om criminaliteit op het gebied van cannabis te verlagen en kunnen nieuwe banen gecreëerd worden.

Colorado is begonnen met een revolutie waarbij Amerika cannabis leert te accepteren en zelfs toestaan in het land. Al verschillende staten willen volgen en politici beginnen het te ondersteunen. Het vormt een begin voor het einde aan The War On Drugs en werft steeds meer volgers.