Hoe krijgen de DJ’s hun glimlach terug?

Door: Thijs Jacobs en Roos Heldoorn

Je gaat vanavond naar een feestje in het Ziggo Dome, de grootste concertzaal van Amsterdam, waar een aantal grote en kleine dj’s de muziek zullen verzorgen. Eenmaal aangekomen op het grote evenement, kijk je omhoog naar het podium, waar de disjockey met een sombere blik staat te draaien. Het lijkt alsof hij de plaatjes tegen zijn wil in staat te draaien. Dat blijkt later ook het geval. De dj zit in de knoop met zijn management en label: er blijken grote meningsverschillen te zijn. Een probleem, dat regelmatig voorkomt in de wereld van de elektronische muziek. Een probleem dat volgens Funs Jacobs, artist manager van Steel Artist Management, ten alle tijden voorkomen moet worden. “Een dj heeft gevoelens en een eigen wil. Het is gewoon een mens en daardoor heeft diegene eigenlijk echt altijd alles onder controle. Ik heb er namelijk geen fuck aan, als hij met tegenzin gaat optreden.”

Het is een veel besproken item in de muziekindustrie: de relatie tussen een dj en zijn label en/of management. Zo klaagden de Canadese Deadmau5 en jongeling Martin Garrix beiden onlangs hun voormalige label aan. Om jonge dj’s te behoeden van keuzes waar ze later spijt van krijgen, zoals bij bovenstaande disjockeys het geval was, is onlangs de Dutch DJ Foundation opgericht. Is dat de oplossing? Over de relatie tussen de twee partijen en de problemen die het met zich voortbrengt, praten we met drie partijen: Funs Jacobs, artist manager bij Steel Artist Management, jonge dj en oud klasgenoot van Martin Garrix, Alpharock, en Tom van der Berg, medeoprichter van de Dutch DJ Foundation en vader van de succesvolle Nederlandse dj Quintino. Wat vraagt een label allemaal van een dj, hoe is de onderlinge relatie tussen de verschillende partijen, waar ligt voor zowel dj als label de grens en vanwaar de oprichting van de Dutch DJ Foundation?

First thing first. Een dj krijgt te maken met management en labels, wanneer men over contracten gaat praten. Daar horen tegenwoordig ook ouders van de dj bij te zijn. “Dj’s komen tegenwoordig steeds jonger binnen bij ons. De laatste twee artiesten die wijzelf hebben getekend, Alpharock en Vida, waren destijds 19 jaar oud. Zij hebben de contracten natuurlijk ook laten checken door hun ouders en advocaten,” legt Funs Jacobs, artist manager van Steel Artist Management, uit. Pas wanneer alle partijen het met elkaar eens zijn, kan een dj aan de slag met z’n managementbureau. “Zo gaan wij gewoon te werk.”

DJ Alpharock vertelt, dat hij wel wat vroeg tekende en daar spijt van heeft.“Toen ik in mijn 2e jaar van de Herman Brood Academie zat, ging ik al met STEEL om de tafel. Bij nader inzien had ik meer moeten luisteren naar mijn vader; hij vond het nogal vroeg. Maar ik dacht vooral aan de grote kans. Je ouders hebben toch altijd wel een beter beeld van de situatie.”

Desalniettemin is het laten checken van een contract door alleen je ouders niet genoeg, volgens Tom van der Berg, medeoprichter van Dutch DJ Foundation. “Je ouders weten ook niet alles van het vak. Ze kennen het wereldje niet. Daarom heb ik, samen met wat andere ouders van bekende Nederlandse DJ’s, de Dutch DJ Foundation uit de grond geschopt. Nu kunnen jonge dj’s bij ons terecht met hun contracten, vragen en carrièreplannen en kunnen wij ze daarbij advies geven. Wij hebben namelijk de kennis en ervaring die hun eigen ouders niet hebben.”

Ook Martin Garrix was erg jong, toen hij zijn contracten tekende. Onlangs zou de jonge dj een aanklacht ingediend hebben tegen Spinnin’ Records, zijn voormalige label. Het bedrijf zou niet eerlijk zijn omgegaan met de rechten op Garrix’ muziek. Jacobs van STEEL vindt dat best wel een steek in de rug. “Hoe je het ook wendt of keert, Martin Garrix heeft ontzettend veel te danken aan Spinnin’. We zijn hier als zakenlui in die dance-scène dan ook best wel van geschrokken.” Een dj kan volgens Funs Jacobs niet zonder een label en management. Zij bieden de springplank en daar moet een dj uiteraard iets voor inleveren. “Het gaat natuurlijk allemaal niet vanzelf. Als jij als jonge jongen voor jezelf begint, gaat niemand van al die clubs je een kans geven, want je bent ‘nobody’. Labels en managementbureaus bieden die springplank, die ze daarvoor nodig hebben door middel van hun netwerk.” Dj Alpharock geeft de artist manager gelijk. “Ik gaf veel weg, maar ik kreeg er ook heel veel voor terug.”

Alpharock zat bij Martin Garrix in de klas en hij snapt zijn punt toch wel. “Toen Martijn (Martin Garrix) tekende, was hij heel tevreden, want er was eerst nog een veel erger contract. Maar dat heeft hij aan kunnen passen. Daar was hij destijds erg blij mee. Later bleek, dat hij die keuzes op een te jonge leeftijd heeft gemaakt en Spinnin’ te opdringerig was.” Martin Garrix zou miljoenen zijn misgelopen en is in opstand gekomen.

Vragend naar de zaak van Martin Garrix, benadrukt Tom van der Berg, medeoprichter van de Dutch DJ Foundation en vader van dj Quintino, opvallend genoeg, dat het label vaak weinig te verwijten valt. “Het is nou eenmaal een economische markt. Natuurlijk willen bedrijven de beste prijzen en de beste deals. Het is aan de jonge dj om hier tegenin te gaan. Daar zijn wij nu ook voor.”

Ook voor het uitbrengen van muziek kan een dj niet zonder label. Labels brengen namelijk niet zomaar de muziek van iedere dj uit. Daar zijn regels aan verbonden, legt Funs uit. “Vroeger brachten artiesten muziek uit op verschillende labels. Als iemand een hit scoorde bij het ene label, kon hij zonder problemen met zijn volgende hits aankloppen bij een ander label. Daar verdienen platenlabels natuurlijk geen fuck aan.” Daardoor zijn de muziekmaatschappijen een soort machtspositie gaan innemen, denkt Funs. “Nu zeggen de labels: “Je kan hier muziek uitbrengen, maar dan gaan we je wel vastleggen, vertegenwoordigen en hebben we de komende jaren de eerste optie op jouw muziek.”” Daardoor is het echter wel lastig geworden om muziek uit te brengen als je niet bij een label zit. Niemand durft die gok meer te nemen, want je verdient er niets aan. “Geen label, geen releases.”

Door het vastleggen van artiesten heeft een bedrijf als Spinnin’ weldegelijk macht. “Lever je niet de muziek die Spinnin’ wil? Dan valt er niks te managen.” Een label legt dan ook druk op de schouders van een artiest. “Eén van onze dj’s, Vida, wilde de muziek die Spinnin’ van hem vroeg niet meer maken. Doordat dat niet meer lukt en hij geen releases van de grond krijgt, begint zo’n jongen aan zichzelf te twijfelen. Een Spinnin’ Records werkt met zo’n 40 à 50 artiesten. Een dj moet dus uitblinken, wil hij meer aandacht krijgen. Het is en blijft een business.” Dat er geen ruimte is voor nieuwe muziekgenres binnen het bedrijf, is volgens Funs logisch. “Het draait uiteindelijk om hun publiek. Zij willen waar de aanhang naar vraagt. Ik noem dat niet per se macht. Ze weten gewoon wat hun publiek wil en wat niet”, vertelt Jacobs. “Het motiveert je wel. Je wil ook zoveel aandacht krijgen als de grotere artiesten bij het label,” vult dj Alpharock, die ook onder contract staat bij Spinnin’, daarbij aan.

Daarnaast kan men volgens Jacobs creativiteit niet pushen. “Een dj kan het produceren van geweldige tracks niet forceren. Daar moet hij de tijd voor krijgen. Als we met een dj werken, willen we hem optimaal benutten.” Er wordt volgens Funs Jacobs dus heel veel gedacht vanuit de artiesten. “Je kan als manager of label zijnde wel enorm veel druk uitoefenen op zo’n jonge jongen. Je moet dit, je moet dat, etc., maar het probleem is: we hebben met een menselijk product te maken. Het heeft gevoelens en het heeft een eigen wil. Het is gewoon een mens en daardoor heeft diegene eigenlijk echt altijd alles onder controle. Ik heb er namelijk geen fuck aan, als hij met tegenzin gaat optreden.” Dat zorgt niet alleen voor problemen bij een label en het management, maar ook bij de dj zelf. “Zijn image gaat er dan aan. Diegene die hem geboekt heeft, zal hem niet nog eens boeken. En zijn fans denken: ‘Wat is dit voor randdebiel?!’ Het heeft dan eigenlijk alleen maar slechte gevolgen.”

Het is wel degelijk een kwestie van geven en nemen tussen een dj en zijn label/management. “De dj heeft in principe alles in controle, maar je doet er als management natuurlijk wel alles aan, dat hij optimaal kan presteren en geen foute keuzes maakt.” Volgens Funs heeft een dj ook management nodig om hem te behoeden voor zulke fouten. “In z’n eentje kan hij het niet, want het enige wat een dj kan is muziek maken.”

Dit is ook waar het management tegen aan zou kunnen botsen tijdens tours. Funs Jacobs: “Als een dj op tour is en z’n moeder ligt in het ziekenhuis, gaat die gig gewoon niet door. We moeten wel menselijk blijven. Wij moeten er dan alles aan doen, zodat hij daar overheen komt. Het zou een beetje raar zijn om dan alsnog te eisen dat hij dat ene optreden doet.”

Er zijn voor Funs wel grenzen. “Stel zijn verkering van twee weken maakt het uit en hij wil daardoor niet spelen, dan zou ik wel leip worden. Dan is er wel ruzie. Maar ja, uiteindelijk kan je hem niet vastbinden en achter die draaitafels zetten. Maar het is wel klote als we vijftigduizend euro in de put gooien, omdat zijn relatie van twee weken stuk is. We zullen er dus altijd alles aan doen om hem alsnog dat podium op te krijgen. Dat hij zich maar niet zo aanstelt.” Alpharock heeft wel eens meegemaakt dat het net uit ging met zijn vriendinnetje. Hij was toen juist blij, dat hij moest draaien. “Het was een soort afleiding, ik werd er weer blij van. Ik was weer mezelf.”

Ook het overlijden van een huisdier is voor Funs nog geen reden om je gig af te zeggen. “Als hij niet zou willen spelen omdat zijn hond is overleden zou ik ook zeggen: “Je bent niet goed bij je hoofd! Ga alsjeblieft dat vliegtuig in, ga naar Dubai en haal die vijftigduizend euro op.” Er zijn volgens Funs dus wel degelijk grenzen. “Het is ook gewoon je werk, dus het is precies hetzelfde als dat je tegen je baas zegt: ‘Ja, m’n vriendin heeft ‘t twee weken geleden uitgemaakt. Ik moet een week thuis huilen.’ Dat accepteert hij ook niet natuurlijk.”

Eén van de grootste problemen in de samenwerking en contractonderhandelingen tussen dj en management zijn volgens Jacobs de hoge verwachtingen die een dj heeft als hij bij een managementbureau en/of label tekent. “Martin Garrix heeft het voor ons heel erg moeilijk gemaakt. Hij heeft bij Spinnin’ Records laten zien, dat een artiest vanuit zijn slaapkamer, binnen een jaar, één van de grootste artiesten van de wereld kan zijn. Dat is gewoon een sprookje. Waarschijnlijk lukt het maar één op de honderdduizend. Dat is zo uniek en ook niet makkelijk te herhalen” legt Funs uit. “Het is inmiddels drie jaar geleden en het is ze niet nog een keer gelukt. Terwijl ze wel het platform en de kennis hebben. Ze weten hoe ze het voor elkaar hebben gekregen bij Martin Garrix.”

Het legde de lat voor managementbureaus en labels desondanks een stuk hoger. “Al die jonge jongens willen ook dat sprookje meemaken. Ze verwachten dat ze binnen twee à drie jaar bakken met geld kunnen verdienen en dat is heel verkeerd. Al die andere grote dj’s zoals Afrojack en Chuckie zijn gewoon zo’n tien à twintig jaar bezig. Zelfs de jongens die onder de vlag van Spinnin’ groot zijn geworden, bijvoorbeeld Firebeatz en Oliver Heldens, zijn gewoon al vijf, zes, zeven jaar bezig. Die jonge dj’s komen bij ons. Ze zijn 18 à 19 jaar oud en denken: ‘Over twee jaar ben ik 21. Dan reis ik de wereld rond en verdien ik twintig- à dertigduizend euro per boeking. Top.’ Dat is absoluut niet waar dj’s vanuit moeten gaan, maar ze eisen het ondertussen wel van een label, legt Funs uit. “Je merkt het wel in hun handelen en in hun keuzes. Ze vragen vaak: waarom kunnen wij dat niet doen? En waarom doen zij dat wel en wij niet? Dat is voor jonge dj’s heel moeilijk, want ze hebben bij Martin Garrix gezien dat het wel kan. Het kan, maar nogmaals: de kans is zo ontzettend klein. Dat begrijpen ze vaak niet.

Daar ontstaan ook vaak discussies over. Ze vinden dan dat het niet snel genoeg gaat. Neem Alpharock. Hij heeft zeven of acht tracks uitgebracht dit jaar en z’n agenda zit nog niet vol.” Geduld is volgens Funs dus erg van belang en geduld had Oscar Oskan. “Die jongen is ook al iets van vijftien jaar bezig. Het afgelopen jaar wist hij vier nummer één hits te scoren en zijn agenda begint nu pas te lopen. Zijn telefoon begint nu pas te rinkelen. Alpharock heeft er aan de andere kant nog geen in de top 10 gehad, maar toch verwacht hij een volle agenda.” Daar moet een manager ook controle op uitoefenen, vindt de artist manager. “Die verwachtingspatronen moeten wij ook managen en dat levert wel eens irritaties op. We weten gewoon dat het vijf à zes jaar kan duren en dat zeggen we ze ook meermaals, maar dat vinden ze dan toch moeilijk te begrijpen. Dat komt natuurlijk ook doordat ze zo jong zijn. Ze hebben geen idee.”

Om jongens toch behoeden van verkeerde keuzes binnen het kiezen van een label en management, is een aantal ouders van bekende dj’s de Dutch DJ Foundation gestart. Funs Jacobs vindt dit een vrij overdreven aanpak van de kwestie. “Er zijn weliswaar enorm veel verhalen van artiesten die vastgetekend worden. Vooral in Amerika, maar ook hier. Helaas hoort dat erbij. Daar moeten jonge dj’s uiteraard heel erg voor oppassen. Maar aan de andere kant: wij gaan niet een contractonderhandeling aan met een jongen van achttien. Het eerste wat ik zou vragen is of zijn ouders erbij zitten. Martin Garrix’ ouders hebben ook voor dat contract getekend. Dat zijn gewoon volwassen personen en die laten het daarbovenop ook nog checken door advocaten die ze vertrouwen en waar ze geld voor betalen. Wat is dan het verschil met die Dutch DJ Foundation? Ze beloven dat jonge dj’s bij hen alles kunnen laten checken, maar dat doen ze toch al?!”

Alpharock denkt hier anders over en vindt het een uitstekend idee: “Het is een top-idee. In principe laten ze je gewoon beseffen waar je mee bezig bent. Want je moet zelf weten wat je doet, maar deze foundation kan je goed uitleggen wat je doet. Bij mij is dat ook gebeurd. Ik zat destijds op de Herman Brood academie. Ik had een leraar die mijn hele contract met me heeft nagekeken. Labels kunnen je hersenspoelen. Ze hebben grootspraak, managers die goed kunnen praten en ze halen je over. je wordt omver gelult door zo’n contract en je kent alle dure woorden niet. De Dutch DJ foundation is een geweldig concept. waar je terecht kan in zo’n situatie”

Funs heeft ook wel begrip voor de organisatie. “Als je wil, kan je die jonge dj’s heel makkelijk misleiden. Ze zijn jong en hebben weinig levenservaring. Ze willen er alles aan doen om de ‘Martin Garrix-dream’ waar te maken. Hij heeft een droom en als jij hem die droom kunt verkopen met je praatjes, gaat dat je lukken. Die kids daarvan behoeden, is wat de Dutch DJ Foundation ook wil doen en dat kan ik wel begrijpen. Maar dat zit niet in de grote muziekwereld. De grote dj’s, platenlabels en managementbureaus hebben hier niet mee te maken. Dat speelt zich vooral af in de onderwereld van dit vakgebied. Daar ligt het gevaar.”

De Dutch DJ Foundation bevestigt dat: “Het probleem niet ligt bij het label, maar bij de naïviteit van de jonge dj. Hij ziet zo’n aanbieding als een ‘once in a lifetime’-kans en zal er alles aan doen om de deal rond te krijgen. Ze zijn zich ook niet genoeg bewust van de rechten die ze hebben. Daardoor gaan ze te snel akkoord met contracten, waar ze het eigenlijk niet over eens zijn.”

De woorden van de Dutch DJ Foundation staan vreemd genoeg recht tegenover de indruk die men vanuit de media krijgt. De muziekindustrie komt mede door zaken als die van Martin Garrix al gauw in een kwaad daglicht. Dit is volgens Jacobs en de Dutch DJ Foundation onterecht. Het probleem ligt bij de naïviteit van de dj. Diezelfde naïviteit die ook Alpharock en Martin Garrix hadden toen ze hun contract tekenden. Dat labels een contract opstellen dat meer in hun voordeel ligt, is ze niet kwalijk te nemen. Het is een economische business, waarin zoveel mogelijk winst gemaakt moet worden met een bepaald product. Jonge dj’s willen te graag tekenen bij een label en hebben daar van alles voor over. Te veel. Met als gevolg dat ze daar later spijt van krijgen. Het label vraagt dus niet teveel van de DJ maar andersom, de DJ vraagt teveel van het label en het management. De oplossing? Deskundig advies, dat te krijgen is via ouders van de ‘wonderkids’ en sinds kort ook bij de Dutch DJ Foundation. Of dit initiatief de lach op het gezicht van de Nederlandse dj’s weer terug tovert, zien we waarschijnlijk pas op Tomorrowland 2020.