Onderzoek

Belasting betalen kun je het beste in Amsterdam doen

Oct 02, 2018 Dirk Arts

In april van dit jaar vroeg de gemeente Eindhoven 8.3 miljard euro extra aan het rijk. Het geld was grotendeels (5.3 miljard) nodig om het vestigingsklimaat van de stad een boost te geven. Het Rijk keert geld uit aan gemeenten aan de hand van een een tachtigtal uitkeringen waar al dan niet aanspraak op kan worden gemaakt. In totaal wordt er jaarlijks zo’n 34 miljard euro uitgekeerd. Over het algemeen krijgen gemeenten waar de bevolking gemiddeld weinig verdient of waar er zeer bijzondere omstandigheden van toepassing zijn – denk aan de waddeneilanden – een stuk meer. Steden, zoals Eindhoven, waar de bevolking gemiddeld een hoog inkomen heeft komen hierdoor soms in de problemen.

In Eindhoven is een enorme vraag naar arbeid. Om aan al die vraag te voorzien moeten er veel mensen uit het buitenland in Eindhoven komen wonen om er te werken. Echter, heeft de stad met het huidige vestigingsklimaat naar eigen zeggen te weinig te bieden om voor gastarbeiders interessant te zijn. Maar hoe zit het nu eigenlijk in Tilburg? Hoeveel voorzieningen krijgt een willekeurige Tilburgse straat ten opzichte van een vergelijkbare Amsterdamse? We zochten het uit en de uitkomst overtrof onze verwachtingen.

Allereerst moest er een straat gekozen worden. Niet te dicht bij het centrum en ook niet te diep in een woonwijk verstopt, kwamen we uit bij de Mahoniestraat. In Amsterdam kozen we voor een vergelijkbare straat die wel iets verder weg ligt van het centrum, namelijk de Kouterstraat. Voor de meeste zullen het onbekende straatjes zijn, wat logisch is, beide straten hebben namelijk rond de vijftien voordeuren. Ook demografisch zijn de straten bijna identiek, het gaat om veelal gepensioneerde bewoners die vroeger een maatschappelijke functies bekleed hebben. De vergelijkbare situatie moet ervoor zorgen dat de vergelijking zo representatief mogelijk is.

 

Wanneer je in de straat zelf verkeert, zie je veelal dezelfde voorzieningen. De Mahoniestraat ziet er dan zelfs wat luxer uit. De straat is ruimer en er zijn meer parkeermogelijkheden; er is meer verlichting en er is zelfs een klein grasveldje. Een heel ander beeld krijg je wanneer je in de omgeving naar voorzieningen gaat zoeken. Er ligt bij beide straatjes een bushalte in de buurt, maar de Kouterstraat heeft ook nog een tramhalte, snelweg op- en afrit en zelfs een mooi kanaal met talloze recreatiemogelijkheden. Maar worden al deze voorzieningen wel gebruikt? In de onderstaande tabel is te zien dat de Kouterstraat goed gebruikt maakt van de mogelijkheden.

 

K1. Kouterstraat                                                                                      K2. Mahoniestraat

 

Het grasveldje in de Mahoniestraat wordt, net zoals het kanaaltje in Amsterdam, door ongeveer veertig procent van de bewoners gebruikt. Verklaarbaar door de leeftijd van de bewoners. Ook de bushalte wordt door bijna exact evenveel mensen wel eens gebruikt. De Mahoniestraat heeft dus bar weinig faciliteiten in de buurt die echt relevant zijn voor de bewoners. Een bewoonster zei zelfs dat de bushalte er nooit had gelegen als de Avans niet in de buurt had gelegen.

 

Leeftijd speelt een grote rol bij het gebruik van gemeentelijke voorzieningen. Oudere mensen (zoals in de Mahoniestraat) maken bijvoorbeeld amper tot geen gebruik van een grasveld, omdat ze daar geen baat bij hebben. Ook hoeven ze niet vaak meer buiten de deur, omdat veel ouderen al met pensioen zijn. Ze zijn vaak ook zelfvoorzienend op het gebied van vervoer.

                                                                                                  K.3 Leeftijden in de Mahoniestraat

 

Nadat de enquête is afgenomen, kan het rekenwerk beginnen. Hoeveel verschillen de straten en gemeenten in cijfers met elkaar?

Om alvast een beeld te scheppen: Amsterdam krijgt 50 procent meer dan de gemiddelde gemeente in Nederland. Tilburg krijgt vijf tot 25 procent meer. Allebei krijgen meer dan gemiddeld, maar Amsterdams stijgt er nog steeds boven uit. Dit komt doordat er in Amsterdam meer mensen wonen.

Amsterdam krijgt dus meer van Het Rijk dan Tilburg. Dat verklaart de duurdere en grotere voorzieningen waar de Kouterstraat over beschikt in vergelijking met de Mahoniestraat in Tilburg. Het verschil met de Mahoniestraat in Tilburg is enorm. De Mahoniestraat heeft eigenlijk maar twee ‘grote’ voorzieningen. De bushalte en het grasveld. Van beide voorzieningen wordt niet veel gebruik gemaakt door de bewoners. In de Kouterstraat is dat hetzelfde, alleen zijn daar de voorzieningen in de meerderheid.

De Kouterstraat in Amsterdam heeft meerdere grote voorzieningen. Ze hebben bijvoorbeeld een tramstation, een snelwegoprit en zelfs een kanaal in de buurt dat geschikt is voor verdere recreatie. In vergelijking met de Mahoniestraat op het gebied van recreatie, heeft de Mahoniestraat in Tilburg een grasveld. Ook heeft de Mahoniestraat een bushalte, maar de Kouterstraat in Amsterdam heeft ook een bushalte. De Mahoniestraat is op het gebied van voorzieningen dus in de minderheid.

Voor wat duidelijkheid voor de voorzieningen die men vindt in de Kouterstraat te Amsterdam, kunnen er een aantal bedragen genoemd worden.
Een tramstation, bijvoorbeeld, kost al 12 miljoen euro per kilometer. De snelwegoprit waar de Kouterstraat gebruik van kan maken,  kost 1,7 miljoen euro. Het duurste wat in de Mahoniestraat is aangelegd komt net bij de 720.000 euro. Dat is een bushalte, maar ook dat heeft de Kouterstraat. De Mahoniestraat heeft dus, ondanks dezelfde grootte, ligging en demografie veel minder aan voorzieningen.

 

In de tabel hieronder is het verschil te zien in kosten van de voorzieningen tussen de Kouterstraat in Amsterdam en de Mahoniestraat in Tilburg.

                                                                     K.4 Kostenverschil tussen de Kouterstraat en de Mahoniestraat

 

De representativiteit is dus matig. De Mahoniestraat ziet minder terug van hun belastinggeld dan de Kouterstraat. Het verschil in uitkeringen van het Rijk verschilt wel degelijk, maar niet zoveel. Opvallend is dan dat de Kouterstraat alsnog veel meer terugziet. Dit uit zich niet in een extra parkeerplaats, maar in een tramstation en andere voorzieningen. De Kouterstraat in Amsterdam en de Mahoniestraat lijken op het gebied van inwoners bijna identiek, maar toch heeft de Kouterstraat in onze hoofdstad een groter aantal voorzieningen in vergelijking met de Tilburgse Mahoniestraat.

 

Deze link verbindt u door met een duidelijk overzicht van de Mahoniestraat in Tilburg.
https://infogram.com/mahoniestraat-1h9j6qwoj7mv6gz?live